Er gaat tegenwoordig bijna geen dag voorbij zonder een bericht over een overname of fusie binnen de print- en signindustrie. Via LinkedIn, vakmedia zoals SignBenelux en in gesprekken in de markt worden we voortdurend geconfronteerd met bedrijven die samengaan of worden overgenomen. Wat ooit incidenteel leek, is inmiddels uitgegroeid tot een duidelijke, branchebrede trend. M&A – Merger & Acquisition – speelt zich niet langer af aan de randen van de sector, maar raakt alle geledingen van de keten.
Opvallend is dat het niet alleen gaat om print- en signbedrijven die elkaar vinden. Ook distributeurs en zelfs fabrikanten kiezen steeds vaker voor schaalvergroting of marktverbreding door fusies of overnames. Daarmee verandert de structuur van de industrie zichtbaar. Waar de sector traditioneel werd gekenmerkt door een groot aantal zelfstandige ondernemers, vaak nog familiebedrijven, ontstaan nu steeds vaker grotere groepen met meerdere labels, vestigingen of specialismen onder één paraplu. Zomaar een greep uit de overnames van de afgelopen maanden: Grafityp en Metamark gaan verder onder de UPM-groep. Antalis neemt TTS over, DVC Sign neemt de activiteiten van Inpromo over, Noorderlicht neemt Rozema over, Van der Pol neemt Lettereffect over en Signmeesters (voorheen Signpres Group) neemt zowel Boer & Van Wijk als Twee Reclame over.
Van oudsher groeiden print- en signbedrijven vooral organisch. Groei werd gerealiseerd door het aantrekken van nieuwe klanten, het toevoegen van nieuwe technieken of het uitbreiden van het dienstenaanbod. In een markt die sterk in ontwikkeling was, werkte dat model uitstekend. Vandaag de dag is de markt echter volwassener. De concurrentie is intens, marges staan onder druk en het onderscheidend vermogen van individuele bedrijven is lastiger vast te houden. Organische groei alleen is voor veel ondernemers niet langer vanzelfsprekend. Organische groei kost tijd en voldoet soms niet aan de groei ambities van de aandeelhouders of het bedrijf. Een Buy-and-Build strategie, zowel horizontaal (overnemen collega’s) als verticaal (andere bedrijven uit de supply chain) zijn manieren om sneller een resultaat te bereiken. Zeker als de organisatie kan beschikken over de financiele slagkracht van Private Equity bedrijven.
Daar komt bij dat de evolutie en groei van de print- en signindustrie in sterke mate wordt gedreven door technologische ontwikkelingen. Innovaties in machines en softwareoplossingen zijn steeds meer gericht op efficiëntie: het vergroten van productiecapaciteit, het verlagen van fouten en uitval, en het verbeteren van de inzetbaarheid van schaarse arbeid. Automatisering, workflow-software en data gedreven productie zijn allang geen luxe meer, maar een randvoorwaarden om concurrerend te blijven.
Deze technologische vooruitgang vraagt echter om continue investeringen. Om bij te blijven, moeten bedrijven blijven investeren in nieuwe apparatuur, software, training en procesoptimalisatie. Die investeringen zijn kostbaar en worden voor individuele bedrijven steeds lastiger te dragen. Ook dit is een belangrijke reden waarom bedrijven ervoor kiezen om samen te gaan. Door schaalvergroting kunnen de kosten voor investeringen worden gedeeld over bedrijven, risico’s kunnen worden verspreid en het rendement van productie middelen beter worden benut.
Naast technologische en economische motieven spelen ook meer menselijke factoren een rol. Vergrijzing, het ontbreken van opvolging en ondernemers die hun levenswerk willen overdragen, leiden tot een toenemend aanbod van bedrijven. Tegelijkertijd zien investeerders kansen in een sector die professionaliseert en waarin consolidatie nog volop mogelijk is.
Deze ontwikkelingen roepen vragen op over de toekomst van ondernemerschap en diversiteit binnen de industrie. Eén ding is echter duidelijk: M&A is geen tijdelijke hype, maar een structurele beweging. Voor ondernemers is het belangrijk deze trend te begrijpen en bewust te bepalen welke positie zij willen innemen: zelfstandig blijven, samenwerken of meegroeien binnen een grotere structuur.
