Onlangs waren we aanwezig bij een werkveldbijeenkomst van het Deltion College in Zwolle. Tijdens deze bijeenkomst kwam een onderwerp aan bod dat ons bewust maakte dat dit bestaat, vooral omdat wij er nog niet eerder zo expliciet over hadden gehoord: stagediscriminatie.
” In Nederland zijn de wettelijke kaders rondom discriminatie vastgelegd in onder andere artikel 1 van de Grondwet, de Algemene wet gelijke behandeling en de Arbeidsomstandighedenwet, waarin staat dat discriminatie op welke grond dan ook verboden is en dat iedereen recht heeft op gelijke behandeling. ”
Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat dit binnen de sign-opleidingen speelt, vinden we het juist belangrijk om dit onderwerp toch even onder de aandacht te brengen. Door er samen alert op te blijven, kunnen we voorkomen dat dit een probleem wordt dat ook binnen onze industrie ontstaat. Discriminatie in welke dan vorm ook, mag nooit worden geaccepteerd en organisaties hebben hierin een voorbeeldfunctie.
Voor veel mbo-studenten is de stage het moment waarop hun toekomst begint. Het is de plek waar theorie en praktijk samenkomen, waar studenten hun vak leren en waar vaak de eerste stappen worden gezet richting een baan. Mede daarom heeft stagediscriminatie zo’n grote impact. Wanneer studenten tijdens deze belangrijke fase in hun jonge leven worden geconfronteerd met uitsluiting of ongelijke behandeling, raakt dat niet alleen hun opleiding, maar ook hun verdere loopbaan en toekomstperspectief.
Nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat stagediscriminatie helaas toch geen incident is. Uit het Schoolverlatersonderzoek blijkt dat één op de tien mbo’ers in de beroepsopleidende leerweg (bol) discriminatie ervaart bij het zoeken naar een stageplek of tijdens de stage zelf. Daarmee gaat het om een aanzienlijk aantal studenten dat al vroeg in hun loopbaan wordt geconfronteerd met ongelijke kansen.
” Discriminatie is het ongelijk behandelen, achterstellen of uitsluiten van personen op basis van kenmerken zoals afkomst, huidskleur, geslacht, leeftijd, geloof, handicap of seksuele oriëntatie, zonder dat daar een objectieve en rechtvaardige reden voor is. “
De meest genoemde redenen voor discriminatie zijn uiterlijk of huidskleur, herkomst en geloof. Opvallend is dat stagediscriminatie zich vooral voordoet bij het zoeken naar een stageplek. Studenten geven aan dat zij geen reactie krijgen op sollicitaties, worden afgewezen na gesprekken of tijdens hun stage ander werk moeten doen dan vooraf was afgesproken. Ook komt het voor dat stagiairs bepaalde taken niet mogen uitvoeren die andere studenten wel krijgen. Dit zijn vaak subtiele vormen van discriminatie, maar de impact is groot.
De gevolgen van stagediscriminatie reiken verder dan de stageperiode zelf. Studenten die moeite hebben met het vinden van een stageplek lopen studievertraging op en zien soms zelfs hun diploma in gevaar komen. Zonder stage is een mbo-opleiding immers niet af te ronden. Daarnaast kan het gevoel niet welkom te zijn leiden tot onzekerheid, minder motivatie en in sommige gevallen zelfs uitval.
Ook op langere termijn heeft stagediscriminatie gevolgen. Studenten die geen eerlijke kans krijgen, bouwen minder relevante werkervaring op en missen belangrijke netwerken. Hierdoor ontstaat een achterstand die zich kan doorzetten in hun verdere loopbaan. Talent krijgt zo niet altijd de kans om zich te ontwikkelen, terwijl juist in veel sectoren behoefte is aan goed opgeleide vakmensen.
Daarbij komt dat stagediscriminatie vaak niet wordt gemeld. Studenten twijfelen of hun ervaring ernstig genoeg is, weten niet waar ze terecht kunnen of zijn bang dat melden negatieve gevolgen heeft. Hierdoor blijft een groot deel van de ervaringen onzichtbaar, terwijl de impact groot blijft.
Landelijk groeit daarom het besef dat stagediscriminatie structureel moet worden aangepakt. Met het Stagepact MBO 2023–2027 hebben onderwijsinstellingen, overheid en bedrijfsleven afspraken gemaakt om gelijke kansen te bevorderen en discriminatie tegen te gaan. De kern van deze afspraken is dat iedere student recht heeft op een veilige en eerlijke stageplek en dat stagediscriminatie actief moet worden voorkomen en aangepakt.
Juist door dit onderwerp bespreekbaar te maken, kunnen we samen zorgen voor een eerlijke start voor iedere student. Want de stage is meer dan een leerperiode; het is het begin van een carrière. Door alert te blijven en gelijke kansen te bieden, investeren we niet alleen in studenten, maar ook in de toekomst van onze sector.
