Ontdek de toekomst in de FESPA Nederland kennisbank. Partners geven de wereld van visuele communicatie een flinke boost!
Ontdek de toekomst in de kennisbank
De wereld van visuele communicatie verandert continu door nieuwe technologie en slimme innovaties. Efficiënter werken betekent niet alleen beter ondernemen, maar draagt ook bij aan een duurzamere toekomst. In onze kennisbank vind je volop inspiratie, voorbeelden en ontwikkelingen die laten zien hoe de sector innoveert en vooruitkijkt. Ontdek hoe jij zelf kunt bijdragen aan vernieuwing en impact.
Een succesvolle vakbeurs levert veel op. Inspiratie, nieuwe technologie, waardevolle contacten en vaak ook concrete investeringsbeslissingen. Maar binnen FESPA gebeurt er iets bijzonders met dat succes: een deel van het positieve resultaat uit internationale beurzen en events wordt opnieuw geïnvesteerd in de toekomst van de print- en signindustrie.
Dat principe past bij de oorsprong van FESPA. In 1962 werd het idee voor de FESPA-vakbeurzen geboren vanuit zeven Europese landenorganisaties. Nederland was daar vanaf het begin één van. Dankzij die gezamenlijke visie, meer dan zestig jaar geleden, heeft onze sector al decennialang een internationale vakbeurs die zich specifiek richt op de wereld van print, sign en visuele communicatie.
Die geschiedenis maakt FESPA bijzonder. Het is niet zomaar een beursorganisatie, maar een federatie die is ontstaan vanuit de industrie zelf. Vanuit landenorganisaties die zagen dat samenwerking over grenzen heen nodig was om kennis te delen, innovatie te stimuleren en ondernemers vooruit te helpen.
Vandaag zien we die gedachte nog steeds terug in het werk van het FESPA Projects Committee. Via dit committee worden projectvoorstellen van FESPA-landenorganisaties beoordeeld en ondersteund. Het gaat om initiatieven die bijdragen aan kennisdeling, educatie, innovatie, duurzaamheid, samenwerking en het versterken van de industrie.
Als lid van het FESPA Projects Committee mocht ik samen met internationale collega’s maar liefst 43 projectvoorstellen beoordelen. Dat is inspirerend, maar ook een verantwoordelijkheid. Want achter ieder voorstel zit een vereniging, een markt, een groep ondernemers of een nieuwe generatie vakmensen die onze industrie verder wil brengen.
Het principe is krachtig: het succes van de beursvloer vloeit terug naar de branche. In het rapport wordt het FESPA-herinvesteringsprogramma omschreven als een internationaal programma waarbij inkomsten uit FESPA-events worden ingezet om de wereldwijde speciality print community te helpen duurzaam en winstgevend te groeien. De middelen worden gericht op verbinden, inspireren en ondersteunen, met aandacht voor groei, marktinformatie, best practices en waardevolle netwerkmogelijkheden.
Sinds 2004 heeft dit programma wereldwijd al meer dan 500 projecten ondersteund, met meer dan €2 miljoen aan funding voor initiatieven die FESPA-landenorganisaties en hun leden versterken. Denk aan educatieve programma’s voor jongeren, technische workshops, duurzaamheidsprojecten, internationale kennisuitwisseling, branchepromotie en events die ondernemers helpen om vooruit te kijken.
Ook FESPA Nederland heeft ervaren wat deze ondersteuning kan betekenen. Projecten zoals de Promotievideo voor de industrie, de FOCUS-groepen voor kennisontwikkeling, ontwikkeling van markt specifieke leveringsvoorwaarden, Industrie Standaarden en het TREND Event zijn voorbeelden van initiatieven zijn mede mogelijk gemaakt door deze internationale samenwerking. Inmiddels groeien deze initiatieven verder dankzij de betrokkenheid van leden, partners en sponsors.
Dat is precies de kracht van FESPA. Meer dan zestig jaar geleden namen landenorganisaties, waaronder Nederland, het initiatief om samen een beursplatform voor onze industrie te bouwen. Vandaag zorgt datzelfde gedachtegoed ervoor dat het succes van die beurzen opnieuw wordt ingezet voor brancheontwikkeling.
We ontmoeten elkaar op de beursvloer, maar bouwen daarna samen verder aan de toekomst. Niet alleen praten over verandering, maar investeren in projecten die ondernemers helpen om sterker, innovatiever en toekomstbestendiger te worden.
Voor leden van FESPA Nederland betekent dit dat zij onderdeel zijn van een internationaal netwerk dat kennis, middelen en ideeën actief deelt. Lokale initiatieven krijgen internationale rugdekking. En internationale ontwikkelingen worden vertaald naar praktische waarde voor ondernemers in Nederland.
Van beursvloer naar brancheontwikkeling: dat is misschien wel een van de meest onderscheidende eigenschappen van FESPA. Succes wordt niet alleen gevierd, maar opnieuw ingezet. Voor leden. Voor jonge talenten. Voor innovatie. Voor duurzaamheid. En vooral: voor een sterke print- en signindustrie met toekomst.
Woensdag 17 juni kwamen een groot aantal toeleveranciers van de print- en signindustrie samen in Kasteel Spelderholt in Beekbergen. Als Industry Partners zijn inmiddels maar liefst vijftig toonaangevende fabrikanten, distributeurs en dienstverleners aangesloten bij FESPA Nederland. Het overgrote deel van deze partners was aanwezig om gezamenlijk vooruit te kijken naar de plannen, projecten en ambities voor 2026 en 2027.
De hoge opkomst onderstreept niet alleen de betrokkenheid van de partners bij de vereniging, maar laat ook zien dat er vertrouwen is in de koers die FESPA Nederland heeft ingezet. De vereniging ontwikkelt zich steeds nadrukkelijker tot een platform waar ondernemers, leveranciers, onderwijsinstellingen en andere stakeholders samenwerken aan de toekomst van de branche.
Tijdens de bijeenkomst werden diverse initiatieven besproken die de komende jaren vorm krijgen. Daarbij stonden thema’s als kennisdeling, innovatie, certificering, onderwijs, duurzaamheid en het versterken van het imago van de industrie centraal. De aanwezige partners kregen uitgebreid inzicht in de ambitie van FESPA Nederland en de voortgang van lopende initiatieven en de plannen die momenteel worden uitgewerkt.
Openheid en transparantie vormen daarbij een belangrijk uitgangspunt. FESPA Nederland gelooft dat een sterke vereniging alleen kan bestaan wanneer leden en partners actief worden betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe initiatieven. Daarom wordt bewust gekozen voor een aanpak waarbij ideeën, uitdagingen en kansen open met elkaar worden gedeeld. Er is geen verborgen agenda; het gezamenlijke belang van een sterke en toekomstbestendige industrie staat altijd voorop.
De uitdagingen waar de print- en signsector voor staat zijn groot. Denk aan digitalisering, duurzaamheid, veranderende wet- en regelgeving, personeelstekorten en de toenemende behoefte aan specialistische kennis. Tegelijkertijd bieden deze ontwikkelingen ook kansen voor bedrijven die bereid zijn te investeren in innovatie en samenwerking. Juist daarom is het belangrijk dat leveranciers, fabrikanten en verwerkers elkaar blijven ontmoeten en inspireren.
FESPA Nederland heeft voor de komende jaren een ambitieuze agenda opgesteld. Met projecten zoals certificering, FOCUS-groepen, het TREND Event 2.0, onderwijsinitiatieven en diverse kennisprogramma’s wil de vereniging concrete ondersteuning bieden aan bedrijven in de sector. Deze initiatieven worden niet ontwikkeld vóór de industrie, maar samen mét de industrie.
De bijeenkomst in Kasteel Spelderholt liet zien dat er een breed draagvlak bestaat om gezamenlijk verder te bouwen aan een sterke sector. De constructieve discussies, waardevolle feedback en enthousiaste reacties van de aanwezige partners bevestigen dat samenwerking de sleutel is tot succes.
Samen met haar vijftig Industry Partners, leden en andere betrokkenen blijft FESPA Nederland zich inzetten voor een innovatieve, professionele en toekomstbestendige print- en signindustrie. Een industrie waarin ondernemerschap, vakmanschap, kennisdeling en samenwerking hand in hand gaan en waarin we gezamenlijk werken aan de uitdagingen én kansen van morgen.
Een bijzonder detail van de bijeenkomst was de locatie zelf. Kasteel Spelderholt heeft namelijk een unieke maatschappelijke functie als opleidings- en leeromgeving voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarmee vormde het kasteel een passende achtergrond voor een bijeenkomst waarin samenwerking en toekomstgericht ondernemen centraal stonden.
Het sluit naadloos aan bij de waarden die wij als FESPA Nederland belangrijk vinden: inclusiviteit, waarbij iedereen de kans krijgt om mee te doen, en verantwoord ondernemerschap, waarbij bedrijven hun best doen om mensen een kans geven op de arbeidsmarkt.
Na de zomer schakelen we als FESPA Nederland direct weer door. De tweede helft van 2026 staat volledig in het teken van ontmoeten, kennis delen, samenwerken en vooruitkijken. Juist in een periode waarin onze industrie volop in beweging is, willen we leden, partners en innovators blijven verbinden rond de thema’s die er écht toe doen.
In september trappen we af met de FOCUS-groep Certificering . Daarmee zetten we een belangrijke stap in het zichtbaar maken van kwaliteit, vakmanschap, veiligheid en duurzaamheid binnen onze branche. Later die maand volgt de Focus-groep over Lichtreclame. Ook internationaal blijft FESPA Nederland actief betrokken bij ontwikkelingen, onder meer onze deelname aan de General Assembly van de FESPA-federatie.
Oktober wordt een echte kennismaand. Met FOCUS-groepen over Kunststoffen, Zelfklevende film en Software brengen we ondernemers en specialisten samen rond actuele onderwerpen. Denk aan materiaalkeuzes, wetgeving, automatisering, data, productieprocessen en nieuwe kansen in de markt. Dit zijn precies de momenten waarop leden elkaar verder helpen met praktijkervaring, vragen en ideeën.
In november komt alles samen: de Focus-groep Decoratief textiel, de uitreiking van de Innovatie Award tijdens de Sign Awards op 10 november, de FESPA@Work Meeting voor Innovators en de Algemene Leden Vergadering op 17 november 2026 en de FOCUS-groep Educatie& Industrie Promotie. Daarmee raakt het programma aan de volle breedte van onze vereniging: innovatie, strategie, onderwijs, ledenbetrokkenheid en de toekomst van ons vak.
En dan sluiten we het jaar natuurlijk af met het FESPA Nederland TREND EVENT op maandag 7 december in Barneveld. Een groot feestelijk evenement voor iedereen die actief is in de print- en signindustrie, waar we met een knipoog terugblikken op ontwikkelingen in onze branche, successen met elkaar vieren en de energie van onze industrie zichtbaar maken.
Alle onderwerpen, die besproken worden tijdens de FOCUS-groepen, worden uitgewerkt in exclusieve white papers, die voor alle leden van FESPA Nederland te bekijken zijn door in te loggen in de Portal. Een simpele manier om te weten wat er actueel speelt binnen onze markt.
De tweede helft van 2026 wordt dus geen programma om alleen naar te kijken, maar om actief aan mee te doen. Want FESPA Nederland is van en voor de leden. Bij de FOCUS-groepen brengen we onze Partners en (producerende) leden met elkaar in verbinding. Door elkaar te ontmoeten, kennis te delen en samen initiatief te nemen, bouwen we verder aan een sterke, zichtbare en toekomstgerichte print- en signindustrie.
Vakantie wordt vaak gezien als een paar dagen of weken niet werken. Even weg, de laptop dicht, geen afspraken, geen productieplanning en geen deadlines. Toch is vakantie veel meer dan een onderbreking van het werk. Het is een belangrijk moment van herstel, reflectie en inspiratie. Niet voor niets is vakantie een wettelijk recht. De wetgever heeft daarmee erkend dat mensen niet eindeloos kunnen blijven presteren zonder afstand te nemen van hun dagelijkse werkzaamheden.
Voor werknemers is vakantie in de eerste plaats belangrijk om fysiek en mentaal op te laden. In veel bedrijven ligt het tempo hoog. Orders moeten op tijd de deur uit, klanten verwachten snelle reacties en collega’s rekenen op elkaar. Zeker in de print- en signbranche, waar deadlines vaak hard zijn en projecten zichtbaar moeten kloppen, vraagt het werk veel concentratie, flexibiliteit en vakmanschap. Wie te lang doorgaat zonder pauze, merkt dat scherpte, creativiteit en motivatie afnemen. Vakantie helpt om die balans te herstellen.
De wettelijke regeling stelt dat iedere werknemer heeft recht op minimaal vier keer het aantal uren dat hij of zij per week werkt. Dus wie 40 uur per week werkt, heeft dus recht op minimaal 160 vakantie-uren per jaar: vier weken betaalde vakantie met behoud van salaris. Daarnaast zijn er specifieke sector afspraken gemaakt binnen twee CAO’s (Sign CAO en Grafimedia CAO) voor werknemers in de print- en signindustrie over bovenwettelijke vakantiedagen.
Maar vakantie is niet alleen belangrijk voor werknemers. Ook werkgevers hebben er groot belang bij dat medewerkers regelmatig afstand nemen van hun werk. Uitgeruste mensen maken minder fouten, denken helderder en zijn beter in staat om mee te bewegen met veranderingen. Een medewerker die na een periode van rust terugkomt, brengt vaak nieuwe energie mee. Soms zelfs nieuwe ideeën, omdat er onderweg, thuis of op reis ruimte is ontstaan om anders naar het werk te kijken.
Juist dat maakt vakantie zo waardevol. Het is niet alleen herstel, maar ook reflectie. In de dagelijkse drukte is er vaak weinig tijd om stil te staan bij vragen als: doen we nog wel de juiste dingen? Waar krijgen we energie van? Wat kan slimmer, eenvoudiger of beter? Tijdens vakantie ontstaat er letterlijk en figuurlijk afstand. En afstand helpt om overzicht te krijgen. Wie even uit de operatie stapt, ziet soms ineens wat binnen het bedrijf vanzelfsprekend is geworden, maar eigenlijk beter kan.
Voor ondernemers en leidinggevenden is vakantie misschien nog wel belangrijker. Veel werkgevers gunnen hun medewerkers vakantie, maar vinden het zelf lastig om los te laten. Ze voelen zich verantwoordelijk, willen bereikbaar blijven en denken dat het bedrijf niet zonder hen kan. Toch is dat juist een signaal om serieus te nemen. Een gezonde organisatie moet niet volledig afhankelijk zijn van één persoon. Vakantie dwingt werkgevers om taken te verdelen, vertrouwen te geven en processen beter te organiseren. Daarmee wordt vakantie ook een test voor de volwassenheid van het bedrijf.
Daarnaast is vakantie een bron van inspiratie. Nieuwe omgevingen, andere culturen, gesprekken met mensen buiten de eigen branche of simpelweg tijd om een boek te lezen, kunnen verrassend veel opleveren. Ideeën ontstaan zelden achter elkaar in volle agenda’s. Ze ontstaan vaak op momenten waarop het hoofd tot rust komt. Een wandeling, een museumbezoek, een goed gesprek of een dag zonder planning kan precies de ruimte geven die nodig is om nieuwe plannen te laten ontstaan.
Voor werkgevers is het daarom verstandig om vakantie niet te zien als een kostenpost of een periode waarin capaciteit ontbreekt, maar als een investering in duurzame inzetbaarheid. Mensen die goed herstellen, blijven langer gezond, betrokken en productief. Dat is belangrijk in een arbeidsmarkt waarin vakmensen schaars zijn en bedrijven afhankelijk zijn van kennis, ervaring en creativiteit. Goed werkgeverschap betekent niet alleen zorgen voor werk, maar ook zorgen dat mensen dat werk op een gezonde manier kunnen blijven doen.
Voor werknemers ligt er ook een verantwoordelijkheid. Vakantie werkt pas echt als je ook daadwerkelijk afstand neemt. Wie op vakantie voortdurend zijn mail leest of bereikbaar blijft voor kleine vragen, geeft zichzelf geen echte rust. Natuurlijk zijn er functies waarin bereikbaarheid soms nodig is, maar ook dan is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Vakantie vraagt vertrouwen: van de werkgever in het team, en van de werknemer in collega’s die het tijdelijk overnemen.
Een goede vakantiecultuur begint daarom met planning en communicatie. Spreek op tijd af wie wanneer afwezig is, draag werkzaamheden netjes over en zorg dat klanten weten waar ze aan toe zijn. Daarmee voorkom je stress vlak voor vertrek en onnodige druk bij collega’s. Vakantie mag geen schuldgevoel oproepen, maar moet worden gezien als een normaal onderdeel van gezond werken.
Uiteindelijk draait vakantie om meer dan vrije dagen opnemen. Het gaat over menselijkheid in werk. Over het besef dat mensen geen machines zijn en dat prestaties alleen duurzaam zijn als er ook ruimte is voor herstel. Voor werknemers betekent vakantie nieuwe energie, rust en perspectief. Voor werkgevers betekent het gezondere medewerkers, betere ideeën en een sterker bedrijf.
Vakantie is dus geen luxe. Het is een essentieel onderdeel van goed werk, goed werkgeverschap en goed ondernemerschap. Juist door af en toe afstand te nemen, kunnen we daarna weer met volle aandacht, frisse ideeën en nieuwe motivatie vooruit.
Hoe vind je de juiste mensen voor de print- en signindustrie?
Achter elke gevelbelettering, elk gewrapt voertuig, elk spandoek boven een festival en elke verlichte gevel staat een vakman of vakvrouw die het mogelijk maakte. Iemand die weet hoe materiaal zich gedraagt, die een klant geruststelt als de deadline krap is, en die trots is op wat er aan het einde van de dag voor de klant is gerealiseerd. Deze mensen zijn de kern van onze industrie en het is niet vanzelfsprekend dat er altijd voldoende medewerkers beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt.
De arbeidsmarkt in de print- en signindustrie staat onder druk. Ervaren vakmensen zijn schaars, en de nieuwe generatie kent onze branche vaak niet eens. Dat vraagt om een andere aanpak van werving: actiever, eerlijker en meer gericht op wie iemand is dan op welk diploma hij heeft behaald.
Een vak dat meer is dan zomaar een baan
De print- en signindustrie is geen gemiddelde maakindustrie. Het is een wereld waar ambacht en technologie elkaar dagelijks raken. Waar een operator ’s ochtends een kleurprofiel instelt en ’s middags samen met een klant staat te kijken hoe een gevelreclame wordt gemonteerd. Waar creativiteit en precisie even hard nodig zijn. Een vak waarin teamwork centraal staat. Om tot een goed resultaat te komen, levert iedereen zijn of haar bijdrage en vormt iedere medewerker een onmisbare schakel binnen het proces.
Wie in deze branche werkt, kan rekenen op:
Afwisselend werk dat nooit eentonig wordt
Zichtbaar resultaat: je ziet elke dag wat je hebt gemaakt
Een sector die voortdurend innoveert: met Latex en UV printen tot digitaal een laser snijden, digitaal textiel printen en led lichtreclame.
Collegialiteit die typisch is voor het MKB: vaak familie bedrijven, kleinere teams, korte lijnen, echte betrokkenheid
De trots van vakmanschap: iets dat door schaalvergroting in veel sectoren verloren is gegaan
“Werken in print en sign betekent iedere dag iets maken dat mensen zien. Van een winkelstraat tot een sportstadion: ons werk is overal zichtbaar. Dat geeft een trots gevoel dat je in weinig andere beroepen vindt.”
Die trots begint met eerlijke verwachtingen. Want naast alle mooie kanten vraagt de branche ook wat. Pieken rondom beurzen, events en retailseizoen. Last-minute wijzigingen van klanten. Fysiek werk in alle weersomstandigheden. Deadlines die niet wachten. Wie dat aankan èn er energie van krijgt, is hier op zijn plek.
Wat de branche echt vraagt
Flexibiliteit als houding
In geen enkele week is het hetzelfde. De ene dag loopt alles op schema, de volgende dag verandert een grote opdracht van richting om tien uur ’s ochtends. Medewerkers die daar soepel mee omgaan, die schakelen zonder te klagen, zijn van onschatbare waarde. Dat is niet iets wat je leert op school. Het is een mentaliteit.
Wees daar als werkgever eerlijk over in je wervingsproces. Niet als waarschuwing, maar als selectiecriterium. Je zoekt niet alleen mensen die flexibiliteit accepteren, maar vooral mensen die er enthousiast van worden.
Creativiteit en techniek: onlosmakelijk verbonden
Een van de mooiste kenmerken van onze branche is de combinatie van creativiteit en techniek. Een printoperator die kleurmanagement begrijpt en ook gevoel heeft voor wat een klant bedoelt. Een monteur die een installatie improviseert op locatie zonder het eindresultaat te compromitteren. Een binnendienstmedewerker die een artwork-bestand beoordeelt en de klant proactief belt voordat er een fout naar de printer gaat. Die combinatie is zeldzaam en waardevol. Zoek er actief naar, en durf het te benoemen in je vacaturetekst.
Er is altijd een uitdaging en ruimte om te groeien
De technologie in onze industrie staat nooit stil. Wie vijf jaar geleden begon, werkt vandaag met andere machines, andere software en andere materialen. Dat is geen bedreiging. Het is één van de aantrekkelijkste kanten van het vak. Maar het vraagt wel om mensen die nieuwsgierig zijn en openstaan voor verandering en bereid zijn om te blijven leren.
Investeer als werkgever in die ontwikkeling. Niet alleen via cursussen, maar ook door kennis intern te delen en medewerkers mee te nemen in nieuwe technieken. Mensen die groeien, blijven. Dat is de eenvoudigste formule voor behoud.
De skills die er echt toe doen
Elke functie heeft zijn eigen eisen, maar over de hele linie zoek je mensen met een herkenbaar profiel en de juiste competenties:
Technisch inzicht. Kennis van materialen, machines en processen. Voor printers: kleurleer, ICC-profielen, substraten. Voor sign-monteurs: gereedschap, montagetechnieken, ondergrondkennis, buitenomstandigheden. Voor lichtreclame: basiskennis elektrotechniek en toepasselijke NEN-normen.
Ruimtelijk inzicht en nauwkeurigheid. Folie aanbrengen, frames monteren, maatwerk produceren: het zijn handelingen waarbij een millimeter het verschil maakt tussen goed opnieuw moeten uitvoeren.
Communicatievermogen. In veel bedrijven is de uitvoerder ook het aanspreekpunt voor de klant. Iemand die rustig blijft, helder communiceert en problemen oplost in plaats van doorschuift, is goud waard.
Zelfsturend vermogen. De meeste bedrijven in onze branche zijn MKB-bedrijven. Niet elk bedrijf heeft een HR-apparaat en een uitgebreide inwerkstructuur. Mensen die zelf initiatief nemen, bijspringen waar nodig en problemen signaleren voordat ze groot worden, zijn onmisbaar.
Fysieke belastbaarheid. Zeker voor productie, montage en installatie geldt: het werk is fysiek. Staan, bukken, tillen, werken op hoogte of buiten. Wees eerlijk over wat een functie vraagt en zoek mensen die er geen probleem mee hebben.
Tip voor werkgevers: schrijf vacatureteksten op basis van gedrag en mentaliteit, niet alleen diploma’s. Een MBO’er met passie voor het vak en drie jaar praktijkervaring levert in veel gevallen meer op dan een hoger opgeleide zonder affiniteit met de branche.
Zo werft u gericht en eerlijk; Vertel het echte verhaal
De sterkste vacaturetekst is geen verkooppraatje, maar een eerlijk portret van het werk. Beschrijf hoe een werkdag eruitziet. Noem de werkpieken. Benoem de vrijheid die het vak soms ook biedt. Mensen die solliciteren op basis van een realistisch beeld, zijn beter voorbereid, haken minder snel af en passen beter in het team.
Duidelijkheid over arbeidsvoorwaarden voorkomt verrassingen
Kandidaten vergelijken. Ze kijken niet alleen naar salaris, maar ook naar zekerheid, ontwikkelmogelijkheden en de sfeer binnen een bedrijf. Duidelijkheid over arbeidsvoorwaarden geeft hen vertrouwen. Wees er bewust van dat echt niet ieder bedrijf, die binnen de sector actief is, een CAO hanteert.
Bedrijven binnen de print- en signindustrie kunnen doorgaans vallen onder twee cao’s, afhankelijk van hun activiteiten en lidmaatschap:
De Sign-CAO, opgesteld door de VSBN (Verenigde Sign Bedrijven Nederland) als werkgeversorganisatie samen met werknemersvakbond LBV. Deze cao is specifiek gericht op signbedrijven en regelt loonschalen, functie-indelingen en arbeidsomstandigheden in deze sector.
De Grafimedia CAO, opgesteld door het KVGO (Koninklijk Verbond Grafische Ondernemingen) als werkgeversorganisatie samen met vier werknemersvakbonden FNV, CNV, De Unie en NVJ. Deze cao voor de grafische industrie en haar toeleveranciers is van toepassing op alle printbedrijven, drukkerijen, reproductie- en prepress-bedrijven. Deze cao biedt ook voor sommige signondernemers een toepasbaar alternatief, afhankelijk van de aard van hun activiteiten.
Controleer welke cao op je bedrijf van toepassing is, en communiceer er open over richting kandidaten. Een medewerker die weet waar hij aan toe is, begint beter. En een werkgever die duidelijkheid geeft, trekt betere mensen aan.
Selecteer op karakter, niet alleen op cv
In een hecht MKB-team bepalen twee of drie mensen de sfeer. Een technisch sterke kandidaat die niet in de cultuur past, is op de lange termijn een probleem. Stel gedragsvragen in het gesprek: hoe ging iemand om met een plotselinge klantwijziging? Wat deed hij toen een machine uitviel vlak voor de deadline? De antwoorden vertellen meer dan een lijst certificaten.
Denk breder dan de actieve werkzoeker
Stagiairs van ROC’s en MBO’s zijn een onderschatte bron van talent. Ze zijn niet altijd direct inzetbaar, maar wie investeert in een goede stages en begeleiding, bouwt aan loyale medewerkers. Helaas krijgen veel talentvolle vakmensen te weinig kansen, waardoor zij de branche al vroegtijdig verlaten. Hetzelfde geldt voor zij-instromers: mensen die vanuit de bouw, de automotive of een andere technische sector komen en affiniteit hebben met visuele communicatie. Met de juiste begeleiding kunnen deze mensen zeer succesvol zijn binnen de branche. Hier zijn enthousiasme en ambitie vaak belangrijke drijfveren voor succes.
Gebruik branche specifieke wervingskanalen
Een generalistisch uitzendbureau of vacatureplatform kent onze sector zelden goed genoeg om de juiste mensen voor te stellen. Er bestaan gelukkig wervingskanalen die de branche wel van binnenuit kennen. Wie personeel zoekt in de sign- en grafische branche doet er verstandig aan om verder te kijken dan de bekende vacaturebanken en algemene uitzendbureaus. Hoewel deze partijen een groot bereik hebben, ontbreekt vaak de specifieke kennis van het vakgebied. Functies als signmaker, carwrapper, DTP’er, werkvoorbereider of specialist in lichtreclame vragen om inzicht in de praktijk, de benodigde vaardigheden en de cultuur binnen de branche.
Een specifiek op print en sign gericht uitzendbureau heeft vaak jarenlange ervaring in het matchen van kandidaten aan bedrijven in deze sector en heeft specifieke kennis over het vakgebied. Door die focus begrijpen zij niet alleen de technische eisen van een functie, maar ook welke persoonlijkheden en ambities passen bij een organisatie. Een bijkomend voordeel van deze gespecialiseerde bemiddelaars is het netwerk. Veel vakmensen oriënteren zich niet actief op algemene vacaturesites, maar zijn wel bereikbaar via branchegerichte contacten. In een arbeidsmarkt waarin goede vakmensen schaars zijn, kan branchekennis het verschil maken tussen veel sollicitaties en de juiste sollicitatie. Gerichte werving via gespecialiseerde kanalen vergroot de kans op een duurzame match en bespaart werkgevers tijd en frustratie in het selectieproces.
Tot slot: mensen maken het verschil
De print- en signindustrie maakt dingen die mensen zien. Elke dag, overal. Dat is een bijzonder privilege, en het begint bij de mensen die het uitvoeren. Zij verdienen een wervingsproces dat hen serieus neemt: eerlijk over wat het vraagt, enthousiast over wat het biedt, en gericht op wie ze zijn. Investeer in de juiste mensen. Geef ze ruimte om te groeien. Vertel het verhaal van je vak met trots. Want uiteindelijk geldt voor onze branche precies hetzelfde als voor elk mooi eindproduct: het zit hem in de basis.
‘’ Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking tussen FESPA Nederland en Sign Uitzendbureau. Beide organisaties staan regelmatig met elkaar in contact over ontwikkelingen binnen de branche en wisselen kennis en praktijkervaring uit op het gebied van arbeidsmarkt, personeelsontwikkeling, werving en selectie. Door deze kennisoverdracht worden kansen en uitdagingen binnen de sector besproken en vertaald naar concrete inzichten die bijdragen aan een sterke, toekomstbestendige sign- en grafische branche. Deze bijdrage is geschreven vanuit die gezamenlijke visie op goed werkgeverschap, vakmanschap en duurzame inzetbaarheid. ’’
Biologische vezels als grondstof voor de print- en signindustrie
De wereld van print, sign en visuele communicatie is gebouwd op materialen die voor een groot deel afkomstig zijn uit de petrochemische industrie: PVC-banners, schuimplaten van polystyreen, folie op kunststofbasis. Stevig, betaalbaar en breed inzetbaar, maar ook een groeiend probleem nu wet- en regelgeving rondom single-use plastics en microplastics strenger wordt en klanten duurzamere keuzes eisen. De vraag is dan: wat komt er in de plaats?
Een deel van het antwoord ligt in een rapport dat FIBRAL, de Global Plant Fibre Association, begin 2026 publiceerde. Onder de titel Alternative Plant Fibre Landscape Analysis: Between Tradition and Innovation brengen de onderzoekers een indrukwekkend panorama in beeld van biologische plantaardige vezels die wereldwijd beschikbaar zijn en snel aan relevantie winnen. En hoewel het rapport zich primair richt op de textiel-, automotive- en bouwsector, biedt het volop aanknopingspunten voor de print- en signindustrie.
Een sector in beweging
Volgens het rapport werd in 2023 wereldwijd 5,9 miljoen ton aan alternatieve plantaardige vezels geproduceerd — buiten katoen. Dat klinkt veel, maar het is slechts een fractie van de totale vezelproductie van 124 miljoen ton, waarvan synthetische vezels ruim 67 procent voor hun rekening nemen. Tegelijkertijd verwacht FIBRAL dat de productie van biologische vezels bij voldoende investeringen en gunstig beleid kan groeien naar 8 miljoen ton in 2035. De motor achter die groei: strengere regelgeving, ESG-ambities van bedrijven en de zoektocht naar materialen met een lagere milieu-impact.
Die context is voor de print- en signindustrie direct relevant. Drukkers, signmakers en producenten van display- en POS-materialen staan onder toenemende druk om hun materiaalkeuze te verantwoorden. Biologisch afbreekbare en biobased alternatieven zijn daarin geen luxe meer, maar een strategische noodzaak.
Vezels als basis voor platen en composieten
Het FIBRAL-rapport beschrijft een breed palet aan plantaardige vezels die kunnen dienen als grondstof voor composietmaterialen — een categorie met directe toepassingen in de signsector. Bastvezels zoals hennep, vlas en jute hebben een hoge treksterkte en een lage dichtheid, eigenschappen die hen geschikt maken voor versterking in composietplaten die traditioneel op glasvezel of kunststof gebaseerd zijn. Bladvezelgewassen als sisal en abacá zijn van oudsher bekend vanwege hun sterkte en duurzaamheid in touw en verpakking, maar worden inmiddels ook onderzocht voor technische toepassingen als geotextiel en composieten.
Bijzonder interessant voor de print- en signindustrie zijn de ontwikkelingen rondom hennep en vlas in Europa. Beide gewassen worden al op industriële schaal verbouwd en verwerkt, met geavanceerde mechanische installaties in onder meer Frankrijk, Nederland en Duitsland. Hennep levert naast lange vezels ook houtachtige kern — de zogenaamde scheven — die als vulmiddel of bindmiddel kunnen dienen in lichte platen. Vlas heeft vergelijkbare eigenschappen en wordt steeds vaker verwerkt in biocomposiet toepassingen voor de meubelindustrie en de bouw, sectoren die qua materiaalbehoefte dicht bij de signindustrie staan.
Ananasblad en bananenstengel: de opkomers
Twee vezeltypes die in het rapport worden uitgelicht als snelst groeiende marktsegmenten, zijn ananasbladvezel (PALF) en bananenstengelvezels. Beide zijn reststromen van de voedselindustrie: de bladeren en pseudo-stengels die na de oogst achterblijven en normaal gesproken rotten of verbrand worden. Inmiddels zijn er industriële verwerkers actief in Vietnam, de Filipijnen en India die deze stromen omzetten in textielwaardige vezel — maar ook in pulp voor specialty papier.
Juist dat laatste biedt perspectief voor de grafische industrie. Abacá, een nauw verwant gewas, wordt al jarenlang gebruikt als grondstof voor speciaalpapieren zoals theezakjes, bankbiljetten en koffiefilters vanwege zijn lange vezels en hoge treksterkte. De combinatie van vezelsterkte, biologische afbreekbaarheid en esthetische kwaliteiten maakt dit soort materialen ook geschikt als basis voor hoogwaardige druksubstraten, displaykaarten of rigid boards — mits de verwerkingsinfrastructuur verder volwassen wordt.
Rijstvlies en bamboe: bewezen alternatieven dichterbij huis
Niet elk biobased plaatmateriaal staat nog in de kinderschoenen. Twee materialen die buiten het bestek van het FIBRAL-rapport vallen — het rapport richt zich bewust op minder bekende en onderbelichte vezels — maar die naadloos aansluiten op dezelfde logica, zijn rijstvliesplaten en bamboe. Beide zijn al volwassen genoeg om vandaag de dag in de print- en signindustrie te worden ingezet.
Rijstvliesplaten zijn gemaakt van rijststro, de reststroom die overblijft na de graanoogst. Rijststro bevat van nature silica en cellulose, wat resulteert in platen met een opvallend glad oppervlak, goede stijfheid en een aangenaam licht gewicht. Ze zijn geschikt als druksubstraat, als basis voor displays en als alternatief voor MDF of schuimplaat in tijdelijke toepassingen. Bovendien zijn ze volledig biologisch afbreekbaar. Producenten als Kirei en Strawtec zijn al jaren actief op deze markt, en ook in Europa groeit de beschikbaarheid gestaag.
Bamboe volgt een vergelijkbare logica maar heeft bovendien een indrukwekkend groeiprofiel als grondstof: de plant is binnen enkele jaren oogstbaar, bindt tijdens de groei aanzienlijke hoeveelheden CO₂ en vereist geen pesticiden of kunstmest. Bamboeplaten en -composieten worden al op grote schaal toegepast in de bouw- en meubelindustrie, en vinden hun weg steeds vaker naar de signsector als alternatief voor MDF, multiplex en kunststof rigid boards. De wereldmarkt voor vezelversterkte bamboeplaten werd in 2025 gewaardeerd op ruim 637 miljoen dollar en groeit naar verwachting met meer dan 8 procent per jaar richting 2036. Voor signmakers bieden bamboeplaten een combinatie van maakbaarheid, esthetiek en een sterk duurzaamheidsverhaal richting de klant.
Barrières zijn er nog
Het FIBRAL-rapport is eerlijk over de uitdagingen voor de bredere vezelmarkt. De sector kampt met verouderde machines, beperkte schaalgrootte, hoge productieprijzen en een gebrek aan transparantie over kwaliteit en herkomst. Vezelspecifieke normen en certificeringen zijn schaars. Dat maakt het voor inkopers in de print- en signindustrie nog lastig om biologische plaatvezels als structurele grondstof in te kopen met de consistentie die een drukkerij of signmaker nodig heeft.
Toch is er reden voor optimisme. FIBRAL zelf fungeert als pre-competitief platform dat producenten, verwerkers, onderzoekers en afnemers samenbrengt. De VN erkende plantaardige vezels in 2023 als aanjager van duurzame ontwikkeling. En in Europa stimuleren de bioeconomie- en circulaire economiestrategieën actief de vervanging van synthetische grondstoffen door biobased alternatieven.
De kans voor print en sign
Voor de print- en signindustrie is de boodschap duidelijk: biologische vezels zijn geen toekomstige optie meer, ze zijn een actuele grondstoffenstroom die snel professioneler wordt. Van rijstvliesplaten en bamboepanelen die vandaag al leverbaar zijn, tot ananasvezels en hennepcomposieten die de markt aan het betreden zijn — het spectrum aan biobased alternatieven voor kunststof en synthetische platen wordt breder en beter. Wie nu investeert in kennis over vezelsamenstellingen, composietplaten en biobased substraten, positioneert zich voor de vraag van morgen. De banaan als billboard — het is minder vergezocht dan het klinkt.
Wim van Rooijen en Jan‑Henk Bouman vormen sinds 2012 het duo Fountainheads. Zij zijn geen futurologen, maar noemen zichzelf “toekomstverkenners”. Met hun inspiratiesessies willen ze ondernemende mensen een spiegel voorhouden en aanzetten tot actie . Op hun website leggen ze uit dat ze de snel veranderende wereld duiden en bedrijven helpen om nieuwe ideeën en kansen te zien . Van Rooijen omschrijft zichzelf als ondernemer, “innovatie‑makelaar” en verhalenverteller; hij helpt organisaties kansen zichtbaar te maken en mensen en ideeën te verbinden . Bouman put uit drie decennia ervaring met nieuwe technologie, vanaf zijn start bij Philips Media; hij zegt dat hij vooral inspirator is en anderen wil helpen groeien .
In hun voorstelling “(N)ooit! Normaal?” vertellen ze dat er geen nieuw normaal bestaat; alles verandert continu. Ze vertalen technologische, sociale en economische trends en roepen ondernemers op om hun adaptieve vermogen te vergroten en zelf trendverkenner te worden . Hun energieke stijl – waarbij ze elkaar op het podium opzwepen – maakt indruk en zorgt dat deelnemers “prettig ongerust” vertrekken .
Tijdens het TREND‑event in 2024 in Ede gingen zij tijdens een break-out sessie in op de digitale revolutie van kunstmatige intelligentie. Ze benadrukten dat de vraag “waarom je AI gebruikt” belangrijker is dan welke tool je kiest . Ze maken onderscheid tussen algemene AI‑tools (“horizontals”) en sectorspecifieke toepassingen (“verticals”) . Volgens hen groeit AI van een gadget naar het fundament van bedrijfsprocessen . Tegelijkertijd hangt 70 % van het succes af van organisatie, structuur en cultuur . Bouman vergelijkt AI met een stagiair: het kan veel, maar zonder begeleiding gaat het fout . Om organisaties te helpen reflecteren ontwikkelden ze het AI‑Canvas, een praktisch “business canvas” dat vragen stelt als: wat weet je van AI, waar ligt je data en is je organisatie klaar voor verandering . Hun boodschap: begin bij strategie, niet bij technologie; AI is een hulpmiddel om beter na te denken over wat je echt belangrijk vindt .passen van Ai.
Gebruik deze link om naar de presentatie te gaan : AI Fespa
De print- en signindustrie bevindt zich in een fase waarin professionalisering, transparantie en aantoonbare kwaliteit steeds belangrijker worden. Opdrachtgevers – van multinationals tot lokale overheden – vragen niet langer alleen om een goed product, maar willen zekerheid over processen, duurzaamheid, veiligheid en continuïteit. Certificering speelt hierin een sleutelrol.
Voor veel ondernemers voelt certificeren nog als een administratieve verplichting. In de praktijk blijkt het echter een krachtig instrument om grip te krijgen op de organisatie én om onderscheidend vermogen in de markt te creëren. Het zijn voor print- en signbedrijven stappen in de vertaalslag: van “moeten” naar “willen” en uiteindelijk naar “verdienen”.
Waarom certificeren juist nú relevant is
De druk op de markt neemt toe vanuit meerdere richtingen:
Aanbestedingen en inkoopvoorwaarden: certificaten worden steeds vaker een harde eis
Duurzaamheidsvraagstukken: CO₂, materiaalgebruik en circulariteit moeten aantoonbaar worden gemaakt.
Wet- en regelgeving: denk aan Arbo, milieu en energie
Klantverwachtingen: Eindklanten moeten vanaf 2026 aan steeds meer Europese regels voldoen voor bijvoorbeeld CSRD, PPWR en GreenClaims en stellen daardoor eisen aan hun leveranciers.
Certificering biedt een antwoord op al deze ontwikkelingen, mits het goed wordt ingericht.
Meer dan een certificaat: sturen op je organisatie
Een veelgemaakte misvatting is dat ISO-certificering vooral een “stempel” is. In werkelijkheid is het een managementsysteem dat helpt bij het sturen van je bedrijf.
Wat levert dat concreet op?
Inzicht en Grip; Je krijgt inzicht in processen, prestaties en risico’s. Dat maakt het mogelijk om gericht te verbeteren.
Efficiëntere organisatie; Door standaardisatie en duidelijke werkwijzen worden fouten verminderd en processen sneller.
Kostenbesparing; Minder faalkosten, efficiënter energiegebruik en minder verspilling leiden direct tot financieel voordeel.
Commerciele kansen; Certificering opent deuren bij grotere opdrachtgevers en aanbestedingen.
Continu verbeteren; ISO is geen eindpunt, maar een systeem dat je organisatie continu laat ontwikkelen.
Betere Marktpositie; ISO gecertificeerde bedrijven worden serieuzer genomen door de eindmarkt
Verhoogde betrouwbaarheid; Klanten weten dat processen geborgd zijn en risico’s beheerst worden.
Duurzaamheidsvoordeel; Je kunt onderbouwen wat je doet op het gebied van CO₂, materiaalgebruik en energie.
SCCI: onafhankelijk en betrouwbaar certificeren
Een essentieel onderdeel van certificering is de onafhankelijkheid van de audit. Hier komt SCCI in beeld.
SCCI fungeert als onafhankelijk certificeringsinstituut voor de print- en signindustrie en zorgt ervoor dat:
Certificeringen objectief worden beoordeeld
Er geen belangenverstrengeling ontstaat
De kwaliteit van het certificaat gewaarborgd blijft
Het Dienstencentrum begeleidt bedrijven richting certificering, maar voert zelf geen audits uit. Dit onderscheid is cruciaal: het waarborgt de geloofwaardigheid van het certificaat in de markt.
ISO-certificeringen: de basis van professionalisering
Binnen de print- en signsector zijn er een aantal ISO-normen die veel voorkomen.
ISO 9001 – Kwaliteitsmanagement
ISO 9001 richt zich op het beheersen en verbeteren van processen. Voor print- en signbedrijven betekent dit:
Minder fouten en faalkosten
Betere planning en leverbetrouwbaarheid
Consistente kwaliteit richting klanten
Het gaat niet om papierwerk, maar om structuur: hoe zorg je dat je organisatie elke dag levert wat je belooft?
ISO 14001 – Milieumanagement
Duurzaamheid is geen marketingterm meer, maar een vereiste. ISO 14001 helpt bedrijven om:
Milieu-impact inzichtelijk te maken
Energieverbruik en afvalstromen te beheersen
Te voldoen aan wetgeving en klantvragen
In combinatie met tools zoals CO₂-berekeningen en LCA’s ontstaat een stevig fundament voor VSME, CSRD en ESG-rapportages.
ISO 45001 – Veilig en gezond werken
De werkvloer in print en sign kent risico’s: machines, chemie, fysieke belasting. ISO 45001 zorgt voor:
Structurele aandacht voor veiligheid
Minder ziekteverzuim
Betere werkomstandigheden
Dit sluit direct aan op RI&E-verplichtingen en helpt risico’s aantoonbaar te beheersen.
ISO 50001 – Energiemanagement
Voor bedrijven met een hoger energieverbruik (bijvoorbeeld grootformaat print of industriële toepassingen) wordt energiebeheer steeds relevanter.
Deze norm helpt bij:
Het reduceren van energieverbruik
Kostenbesparing
Voldoen aan energiewetgeving
ISO 27001 – Informatiebeveiliging
Het helpt organisaties om hun processen, systemen en mensen in lijn te krijgen en zo bedrijfsinformatie optimaal te beveiligen.
Deze norm helpt om:
Vertrouwelijkheid: Alleen bevoegde personen hebben toegang tot informatie.
Integriteit: Gegevens blijven nauwkeurig en compleet.
Beschikbaarheid: Informatie is beschikbaar wanneer het nodig is
Dit sluit aan bij de verplichtingen voor AVG en NIS2, die voorbereid op betere cybersecurity
Certificeringstraject
Hoe ziet een Certificeringstraject er in de praktijk uit:
Inventarisatie; Analyse van de huidige situatie en ambities
Inrichting systeem; Opzetten van processen, documenten en tools
Implementatie; Toepassen in de praktijk, betrekken van medewerkers
Interne audit; Controleren of alles werkt zoals bedoeld
Externe audit (via SCCI); Onafhankelijke toetsing en certificering
Borging en verbetering; Continu blijven ontwikkelen
Dit traject wordt altijd afgestemd op de grootte en complexiteit van het bedrijf.
Een belangrijke innovatie waar het Dienstencentrum sterk op inzet, is groepscertificering.
In plaats van dat ieder bedrijf individueel het volledige traject doorloopt, worden bedrijven samengebracht in een collectief model. Dit biedt meerdere voordelen:
Lagere kosten
Auditkosten worden gedeeld
Minder individuele consultancy nodig
Snellere implementatie
Gebruik van gestandaardiseerde voorbeeld sjablonen
Leren van andere bedrijven binnen de groep
Praktische toepasbaarheid
Specifiek ingericht voor de print- en signsector
Minder bureaucratie, meer focus op de praktijk
Kennisdeling
Bedrijven leren van elkaar
Best practices worden gedeeld
Voor MKB-bedrijven (5–50 medewerkers) is dit vaak de meest haalbare manier om gecertificeerd te worden én te blijven.
Dit artikel is tot stand gekomen met behulp van het Dienstencentrum. Het Dienstencentrum is één van de Service Partners van FESPA Nederland. FESPA-leden profiteren daardoor van extra ondersteuning en voordeel, waardoor certificeringsstappen eenvoudiger worden en bereikbaar zijn voor veel bedrijven.
De wereld verandert snel en duurzaamheid is meer dan ooit een hot topic. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een belangrijke stap richting meer transparantie en duurzaamheid voor bedrijven binnen de Europese Unie. In 2025 zullen uitgebreide regels van kracht worden en deze verplichten bedrijven om gedetailleerdere informatie te verstrekken over hun milieu-, sociale- en bestuurspraktijken (ESG). Dit artikel laat de noodzaak zien voor MKB-bedrijven hoe zij zich goed kunnen voorbereiden op vragen vanuit de CSRD-regels.
Wie valt er onder de CSRD?
De CSRD is van toepassing op bedrijven die voldoen aan specifieke criteria, zoals een netto-omzet van meer dan 40 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 20 miljoen euro of meer dan 250 medewerkers. Dit betekent dat niet alleen de grote bedrijven, maar ook een aanzienlijk aantal middelgrote bedrijven verplicht wordt om te rapporteren over hun duurzaamheidspraktijken. Belangrijk om te beseffen is dat deze regelgeving ook impact zal hebben op kleinere bedrijven, vooral via hun toeleveringsketens. Grote bedrijven zullen namelijk van hun leveranciers gedetailleerde ESG-rapportages eisen.
Verantwoordelijkheid ten opzichte van de toeleveringsketen
Kleine bedrijven zijn vaak cruciaal binnen de toeleveringsketen van grotere ondernemingen. Wanneer grotere bedrijven verplicht worden te rapporteren volgens de CSRD, is de kans groot dat zij ook van hun leveranciers dezelfde transparantie verwachten. Dit kan betekenen dat kleinere bedrijven indirect verplicht worden om gegevens over hun milieu-impact, sociale praktijken en governance-structuren aan te leveren. Het niet voldoen aan deze verwachtingen kan resulteren in verloren contracten of zakelijke kansen.
Uitdagingen voor kleinere en middelgrote print- en signbedrijven
De verplichting om te rapporteren volgens de CSRD kan voor MKB-bedrijven aanzienlijke uitdagingen met zich meebrengen. Veel kleine ondernemingen beschikken niet over de benodigde middelen of infrastructuur om uitgebreide duurzaamheidsrapportages te genereren. Het kan hen aan de expertise en systemen ontbreken om hun ESG-prestaties goed in kaart te brengen en te communiceren. Dit vereist vaak een investering in nieuwe processen, tools of adviesdiensten, wat extra kosten met zich meebrengt.
Bovendien kunnen kleinere bedrijven moeite hebben met de complexiteit van de rapportage-eisen. De CSRD vereist dat bedrijven niet alleen rapporteren over hun eigen activiteiten, maar ook over de bredere impact van hun waardeketen. Dit houdt in dat ze gegevens moeten verzamelen van hun leveranciers en partners, wat voor kleinere bedrijven een flinke uitdaging kan zijn.
Voordelen van rapporteren voor een bedrijf
Hoewel de verplichtingen en kosten een uitdaging kunnen zijn, biedt rapporteren volgens de CSRD ook unieke kansen. Het biedt kleinere bedrijven de mogelijkheid om zich te onderscheiden als verantwoordelijke en duurzame ondernemingen. Dit is steeds belangrijker voor klanten, investeerders en andere stakeholders. Duurzaamheidsrapportages kunnen ook helpen bij het identificeren van inefficiënties en kostenbesparingen, vooral op het gebied van energieverbruik en afvalbeheer.
Daarnaast kan transparantie op het gebied van duurzaamheid leiden tot een betere reputatie en vertrouwen bij klanten en partners. Dit is cruciaal voor het versterken van de concurrentiepositie van een bedrijf op de lange termijn. Klanten kiezen steeds vaker voor bedrijven die een sterke focus hebben op duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid.
Wat kunnen bedrijven zelf doen om zich voor te bereiden?
Om zich voor te bereiden op de nieuwe regels, moeten MKB print- en signbedrijven beginnen met het verzamelen van relevante gegevens over hun milieu-, sociale en bestuurspraktijken. Dit kan onder andere betrekking hebben op:
Energieverbruik
Afvalbeheer
Arbeidsomstandigheden
Diversiteit op de werkvloer
Het is raadzaam om zelf intern team aan te stellen om te zorgen voor een efficiënte rapportage en om ervoor te zorgen dat alle gegevens op de juiste manier worden verzameld en geanalyseerd. Dit kan de eerste stap zijn naar het voldoen aan de CSRD-eisen.
Support voor Clubleden van FESPA Nederland
FESPA Nederland had de verscherping van regels al eerder gesignaleerd en daarom al jaren geleden is een samenwerking aangegaan met enkele aangesloten service partners die hier een oplossing voor kunnen bieden. Deze organisaties hebben er hard aan gewerkt om simpele en effectieve tools voor onze print- ensignindustrie te ontwikkelen. In deze tools kan de noodzakelijk informatie voor een rapportage goed worden gegenereerd en wordt het daarna eenvoudiger om gevraagde informatie te verstrekken. En niet belangrijk, doordat er collectieve afspraken zijn gemaakt is het echt voor ieder bedrijf, ongeacht de bedrijfsgrootte, goed bereikbaar. De rekenmethodes die binnen de tools worden gebruikt zijn geacrediteerd door de overheid en de informatie is dus valide om echt te kunnen gebruiken als informatie voor een rapportage.
Bovendien is het belangrijk dat ook kleinere bedrijven een goed overzicht krijgen van hun toeleveringsketen. Ze zullen de ESG-prestaties van hun leveranciers moeten leren begrijpen, die mogelijknu al gaan beginnen met het vragen om relevante gegevens. Dit zal de verplichte organisaties helpen bij het voldoen aan de bredere vereisten van de CSRD, die een integrale benadering van duurzaamheid vereist.
De impact van nieuwe Europese wetgeving op de visuele communicatie-industrie
De visuele communicatie-industrie staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen. Op relatief korte termijn zullen bedrijven de invloed van nieuwe wet- en regelgeving, voortkomend uit de Green Deal van het Europees Parlement, gaan ervaren.
Deze maatregelen zijn geen abstracte beleidsstukken, maar concrete stappen richting een klimaatneutrale economie in 2050. En hoewel dat moment nog ver weg lijkt, en de regelgeving op dit moment nog niet direct is gekoppeld aan materialen en toepassingen binnen de print- en signindustrie, is het duidelijk dat er nú al stappen nodig zijn om straks aan deze doelstellingen te kunnen voldoen.
Voor aanpalende sectoren, zoals textiel (met name kleding) en verpakkingen (vooral kunststoffen), gelden inmiddels al strengere regels en concrete doelstellingen. Deze ontwikkelingen geven een duidelijke richting aan en maken zichtbaar wat op termijn ook voor de visuele communicatie-industrie relevant zal worden.
De Groene Transitie: Circulair Denken en Handelen
Een van de meest significante verschuivingen die we zullen zien in ons dagelijks leven, is de overgang naar circulair denken en handelen. In een circulaire samenleving bestaat er geen afval meer. Alle herwonnen grondstoffen worden opnieuw gebruikt voor het creëren van nieuwe producten. Dit betekent dat materialen die eerder zijn gebruikt om een product te maken, opnieuw in de productieketen worden opgenomen. Dit creëert een fiber-to-fiber loop voor textiel en een plastic-to-plastic loop voor alle soorten kunststoffen. Deze aanpak is niet alleen duurzaam, maar ook economisch voordelig op de lange termijn. De publieke opinie is onverbiddelijk in hun oordeel. Plastics hebben een slecht imago en papier is voor veel mensen een voorbeeld van een groen product. Als we het anders willen, zullen we ook andere keuzes moeten maken.
De eerste stap: CSRD-wetgeving
De eerste belangrijke wet die vanaf 2025 wordt geïmplementeerd, is de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). Deze wetgeving verplicht grote bedrijven om inzicht te geven in de bouwstenen van hun economische activiteiten, met specifieke aandacht voor milieu, arbeidsomstandigheden en governance (ESG). Dit systeem bevordert transparantie en zorgt ervoor dat bedrijven op een uniforme manier rapporteren.
Dit zal ook kleinere print- en signbedrijven beïnvloeden, omdat opdrachtgevers deze inzichten steeds vaker zullen eisen. Transparantie over certificeringen, duurzaamheidswaarborging, carbon footprint en life cycle analysis (LCA) zal daarbij een steeds belangrijkere rol spelen, zeker nu opdrachtgevers hier actief eisen aan gaan stellen. Ook de UN SDG’s (Sustainable Development Goals) krijgen hierin een grotere rol.
Waarom transparantie cruciaal is
Het creëren van transparantie is niet alleen een kwestie van wetgeving, maar ook een manier om vertrouwen bij opdrachtgevers te winnen. Zij zijn steeds meer geïnteresseerd in de herkomst en impact van de producten die zij inkopen. Door transparanter te zijn over processen en keuzes, kunnen bedrijven zich onderscheiden in een competitieve markt.
In toenemende mate zien we dat sectoren niet wachten op wetgeving, maar zelf invulling geven aan hun verantwoordelijkheid. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV / EPR) is een voorbeeld van een proactieve reactie van het bedrijfsleven op klimaatverandering en milieubelasting. Door zelf oplossingen te ontwikkelen voor hergebruik van grondstoffen, kunnen bedrijven hun belangen beter beschermen en invloed uitoefenen op toekomstige wetgeving.
De tweede stap: Bijmengwet vanaf 2027
Een andere belangrijke maatregel die vanaf 2027 in Nederland van kracht wordt, is de bijmengwet (Nationale Circulaire Plastic Norm). Deze verplicht dat kunststofproducten die in Nederland worden geproduceerd en verkocht, voor minimaal 15% uit gerecyclede of biobased grondstoffen bestaan.
In 2030 zal deze wetgeving naar verwachting Europees worden uitgerold, waarbij het percentage stijgt naar minimaal 30%. Nederland loopt hiermee voorop met nationale regelgeving.
Dit betekent dat het voor bedrijven steeds complexer wordt om grondstoffen uit andere productstromen toe te passen buiten hun eigen circulaire keten. De overheid richt zich daarbij primair op de kunststofverwerkende sectoren: verpakkingen, bouw en maakindustrie. Deze sectoren vertegenwoordigen het grootste volume in plasticgebruik en afvalstromen, waardoor de impact hier het grootst zal zijn.
Op dit moment zijn er nog geen specifieke maatregelen voor kunststoffen binnen visuele communicatie. Dat betekent echter niet dat er geen ontwikkelingen zijn. Materialen zoals acrylaat (PMMA), polyester (PET) en andere kunststoffen kunnen inmiddels al voor een aanzienlijk deel uit gerecyclede grondstoffen bestaan.
De effecten op de polyester textielindustrie
Een van de meest opvallende gevolgen van het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) is de impact op de zogenaamde bottle-to-fiber-keten binnen de polyester textielindustrie. Onderzoek laat zien dat een groot deel van de PET-flessen wordt gebruikt voor de productie van textielvezels — volgens sommige studies zelfs tot 85%.
De bijmengwet zal deze ontwikkeling waarschijnlijk veranderen, omdat deze vorm van recycling de circulaire economie beperkt ondersteunt en zelfs verstorend kan werken voor gesloten materiaalketens.
De focus van de overheid ligt momenteel op kleding (inclusief sport- en werkkleding). Het doel is dat vanaf 2030 alle textielproducten op de Nederlandse markt voor minimaal 50% uit duurzame materialen bestaan, waarvan minimaal 15% uit post-consumer vezel-tot-vezel recyclaat.
Binnen de print- en signindustrie is polyester (PET) een cruciale grondstof voor toepassingen zoals soft signage, banners, vlaggen en wandbekleding. De populariteit van polyester hangt sterk samen met sublimatietechnologie, waarbij een hoog polyestergehalte (minimaal circa 75%) noodzakelijk is.
Hoewel de print- en signindustrie waarschijnlijk niet direct wordt geraakt door deze maatregelen, zal er indirect wel impact zijn. Het aandeel decoratief textiel is momenteel minder dan 0,5% van het totale textielvolume in Nederland. Juist deze beperkte omvang vergroot de kans dat generieke wetgeving — gericht op grotere sectoren — ook op deze toepassingen van invloed wordt.
Tegelijk biedt dit de kans om te leren van de kledingindustrie en tijdig te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen.
Re-thinking en de toekomst van recycling
Naast transparantie en circulaire productontwikkeling zullen bedrijven zich ook moeten richten op rethinking: het heroverwegen van grondstoffen en productontwerpen. Dit betekent dat nieuwe, hernieuwbare en ecologisch verantwoorde grondstoffen ontwikkeld moeten worden als basis voor toekomstige producten.
Er wordt gewerkt aan nieuwe protocollen voor eco-plastics, waarbij fossiele polymeren worden vervangen door biobased alternatieven.
Voor de textielsector is sinds 2024 de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) van kracht. Deze omvat onder andere:
een verbod op vernietiging van onverkochte en geretourneerde textielproducten
strengere producteisen
de introductie van een digitaal productpaspoort, waarmee herkomst en productinformatie direct inzichtelijk worden
De drie hoofdcategorieën van recycling
Er zijn verschillende methoden voor het recyclen van grondstoffen:
Thermische recycling
Materialen worden verbrand om energie terug te winnen.
Mechanische recycling
Materialen worden fysiek verwerkt, bijvoorbeeld door vermalen en opnieuw vormen.
Chemische recycling
Een innovatieve techniek waarbij materialen op moleculair niveau worden afgebroken tot nieuwe grondstoffen.
De weg vooruit: voorbereiden op veranderingen
De visuele communicatie-industrie moet zich actief voorbereiden op deze ontwikkelingen. Bedrijven die proactief inspelen op regelgeving en circulaire principes, creëren niet alleen compliance, maar ook concurrentievoordeel.
Door te investeren in duurzaamheid, transparantie en innovatie kunnen bedrijven zich positioneren als toekomstbestendige partners voor hun opdrachtgevers.
Waarom wachten? Actie is noodzakelijk
De tijd om te handelen is nu. Wacht niet tot 2025 of 2027, maar begin vandaag met het integreren van circulaire principes in je bedrijfsvoering. De toekomst is circulair. De bedrijven die nu stappen zetten, bouwen niet alleen aan hun eigen continuïteit, maar ook aan een sterkere en duurzamere industrie als geheel.
Als technologie fout gaat: de gevolgen voor uw print- of signbedrijf
De recente wereldwijde IT-storing die werd veroorzaakt door een update van Microsoft voor de Falcon-sensor van CrowdStrike, leert bedrijven van alle omvang, en met name kleine en middelgrote ondernemingen (MKB) in de printindustrie, een belangrijke les.
Wanneer bedrijven als Microsoft en CrowdStrike, twee giganten in de sector met enorme IT-middelen, te maken krijgen met een technische storing die gevolgen heeft voor hun systemen wereldwijd, is dat voor MKB-bedrijven een duidelijke waarschuwing dat ze hun technische infrastructuur serieus moeten nemen.
Veel bedrijven hebben de neiging om een ‘laat het met rust’-houding aan te nemen ten opzichte van risicomanagement, in de hoop dat alles goed zal komen. Een dergelijke aanpak kan echter gevaarlijk zijn voor uw bedrijf in het geval van een cyberaanval, internetstoring of hardwarestoring. Het is nu belangrijker dan ooit om uw software technologie van binnen en van buiten te kennen en een noodplan te hebben.
Wat kan er misgaan?
Er zijn verschillende algemene IT- en technische risico’s waar bedrijven mee te maken krijgen, met name MKB’s die mogelijk geen grote IT-afdelingen of de middelen van grotere bedrijven hebben. Hier is een blik op enkele van de belangrijkste problemen die kunnen optreden:
Internetstoring: Internetuitval kan voor elk bedrijf frustrerend zijn. Met de toenemende afhankelijkheid van cloudgebaseerde software, werken op afstand en online betalingssystemen, kunnen zelfs een paar uur downtime resulteren in verlies van productiviteit, verkoop en vertrouwen van klanten. In de printindustrie, waar strakke deadlines vaak cruciaal zijn, kunnen storingen de productie stilleggen en leveringen vertragen, wat gevolgen heeft voor uw reputatie.
Cyberaanvallen: De dreiging van cyberaanvallen, zoals ransomware, malware of distributed denial of service (DDoS)-aanvallen, is alomtegenwoordig. Hackers richten zich op kwetsbaarheden in verouderde software, zwakke wachtwoorden en onbeveiligde netwerken om gevoelige gegevens te exploiteren. Printproviders verwerken vaak klantgegevens, artworkbestanden en gevoelige financiële informatie, die allemaal belangrijke doelwitten kunnen zijn voor cybercriminelen.
Fraude/phishing: Frauduleuze e-mails en phishingaanvallen worden steeds geavanceerder. Met één klik op een kwaadaardige link kunnen hackers toegang krijgen tot uw systemen, wat kan leiden tot mogelijke diefstal van gegevens, financieel verlies en reputatieschade. MKB’ers denken misschien dat ze te klein zijn om het doelwit te zijn, maar cybercriminelen zien ze vaak als een makkelijke prooi vanwege hun meer ontspannen benadering van beveiliging.
Hardwarestoring: Alle hardware heeft een beperkte levensduur. Of het nu printers, servers of computersystemen zijn, een onverwachte hardwarestoring kan uw activiteiten echt verstoren. Drukkerijen zijn bijzonder kwetsbaar vanwege de afhankelijkheid van hightechapparatuur om kwaliteit en snelheid te behouden. Een machine die kapotgaat, kan uren of zelfs dagen downtime betekenen.
Wat zijn de gevolgen voor u?
Als er iets misgaat, kunnen de gevolgen ernstig zijn. In een competitieve branche als printen kan reputatieschade moeilijk te herstellen zijn. Uw klanten verwachten een snelle, kwalitatieve afhandeling van hun bestelling en ze verwachten ook dat u hun persoonlijke en betalingsgegevens veilig beheert. Elke verstoring van uw activiteiten kan die relatie schaden en hen naar uw concurrenten drijven.
U verliest niet alleen het vertrouwen van uw klanten als u bijvoorbeeld te maken krijgt met een datadiefstal. Als u zich niet houdt aan de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), kunt u ook een boete krijgen. Die kosten kunnen worden verergerd door andere financiële verliezen die worden veroorzaakt door technische problemen. U moet mogelijk klanten compenseren, uw systemen herstellen en flink investeren in nieuwe software en hardware. Het is het soort ding dat het verschil kan maken tussen overleven en het sluiten van uw bedrijf.
Zelfs als de zaken niet zo ernstig zijn, moet u zich bewust zijn van verstoringen van uw activiteiten en workflow. U mist mogelijk deadlines en moet anderen verplaatsen. U hebt mogelijk geïnvesteerd in materialen die nu ruimte innemen en niet kunnen worden gebruikt. Als u aan tijdgevoelige projecten werkt, kan dit bijzonder schadelijk zijn.
Belangrijke stappen die u zou moeten nemen.
Gezien de potentiële risico’s is een proactieve aanpak van het beheer van uw tech stack essentieel. MKB’ers vertrouwen vaak op eenvoudig te gebruiken en goedkope softwareoplossingen zoals WordPress voor hun zakelijke websites, maar deze kunnen kwetsbaarheden introduceren als ze niet goed worden beheerd. Er zijn echter enkele belangrijke stappen die u kunt nemen om uw risico’s te beperken.
Ken uw systemen en wat ze doen. Neem de tijd om de basisprincipes van de platforms die u gebruikt te leren, welke software cruciaal is voor uw dagelijkse activiteiten en wie uw serviceproviders zijn.
Overweeg veiligere alternatieven voor populaire maar kwetsbare software zoals WordPress. Of zorg er op zijn minst voor dat uw WordPress-installatie regelmatig wordt onderhouden, waarbij plug-ins worden bijgewerkt en onnodige worden verwijderd.
Schakel gerenommeerde externe partners in om u te helpen bij het beheren van uw toeleveringsketen en IT-beveiliging. Zij kunnen u helpen ervoor te zorgen dat uw software technologie efficiënt en robuust is vanuit een beveiligingsoogpunt.
Stel een beleid op voor respons op cyberincidenten. Dit moet aangeven wat u moet doen in het geval van een cyberaanval of technisch falen. Een plan hebben kan helpen de downtime te verminderen en de schade te beperken.
Voer regelmatig beveiligingsaudits uit van uw systemen om potentiële kwetsbaarheden te identificeren. Controleer op verouderde software, ongebruikte accounts en zwakke wachtwoorden die u herhaaldelijk hebt gebruikt.
Zorg ervoor dat uw kritieke bedrijfsgegevens regelmatig worden geback-upt, zowel on-site als in de cloud. Zo kunt u snel verloren gegevens herstellen en downtime minimaliseren, zelfs als uw systemen zijn gecompromitteerd.
Investeer in de training van uw medewerkers. Train hen regelmatig in best practices voor het identificeren van phishing-e-mails, het beveiligen van wachtwoorden en het veilig gebruiken van uw IT-systemen.
Zoals we hebben gezien, kunnen zelfs de grootste organisaties technische meltdowns ervaren. Voor MKB’s in de printindustrie kan onvoorbereid zijn op dergelijke gebeurtenissen leiden tot aanzienlijke verstoringen, schade en verliezen. Het internet is nu de levensader van de meeste bedrijven en MKB’s kunnen het zich niet veroorloven om een nonchalante houding aan te nemen ten opzichte van hun technische infrastructuur.
Neem de tijd om uw software technologie te begrijpen, wees proactief in het identificeren van potentiële risico’s en zorg voor een robuust responsplan. Plan voor het ergste en bereid uw bedrijf voor om elke tech storm te doorstaan.
Note: dit artikel is mogelijk gemaakt door het team van de FESPA-federatie
Het beheren van de toeleveringsketen is een belangrijk aspect van de planning geworden voor printbedrijven. Onze industrie is sterk afhankelijk van de naadloze stroom van grondstoffen en distributienetwerken. Supply chain management is een cruciaal onderdeel van de bedrijfsstrategie. Voor de drukindustrie zorgt een effectieve ordening van de toeleveringsketen voor soepele operaties en kan ook enorm helpen bij het voldoen aan ESG-normen.
Een toeleveringsketen in de printsector kan zich uitstrekken van leveranciers van grondstoffen tot distributiekanalen, assemblage, verpakking, logistieke partners en zelfs klantenservice. Door deze elementen te begrijpen en te beheren, kunt u aanzienlijke commerciële voordelen behalen en tegelijkertijd bijdragen aan bredere maatschappelijke doelen zoals duurzaamheid en ethische productiepraktijken.
Het belang van ESG in supply chain management
Effectief supply chain management in de printsector zou idealiter rekening moeten houden met de maatschappelijke implicaties van haar activiteiten. Dit omvat het aanpakken van kwesties zoals uitbuiting, moderne slavernij en milieueffecten. Bedrijven richten zich steeds meer op ESG-factoren om aan te sluiten bij moderne consumentenverwachtingen en wettelijke vereisten. Het niet prioriteren van ESG kan leiden tot reputatierisico’s en financiële repercussies.
Een recent schandaal rond Tesco benadrukte bijvoorbeeld de gevaren van het negeren van ESG-overwegingen. Werknemers in Thailand die jeans voor Tesco produceerden, bleken gevangen te zitten in gedwongen arbeidsomstandigheden, wat leidde tot aanzienlijke tegenreacties tegen het merk. Deze zaak onderstreept het belang van het garanderen van een goede herkomst van producten en de reputatieschade die kan ontstaan als ESG-problemen niet worden aangepakt. Consumenten eisen steeds vaker transparantie en ethische praktijken van de bedrijven die ze steunen, en kunnen zich luid en duidelijk uiten als ze slechte praktijken in de toeleveringsketen zien.
In lijn met mondiale doelstellingen
De printindustrie kan ook een grote bijdrage leveren aan het behalen van de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties, die gericht zijn op het aanpakken van wereldwijde uitdagingen zoals armoede, ongelijkheid en klimaatverandering. Zo zijn het bevorderen van gendergelijkheid en het creëren van werkgelegenheid belangrijke aspecten van de SDG’s die bedrijven kunnen integreren in hun supply chain managementstrategieën.
Het implementeren van ESG-gericht supply chain management helpt bedrijven niet alleen om zich aan te passen aan wereldwijde doelen, maar vergroot ook hun concurrentievoordeel. Klanten hebben bewezen dat ze eerder geneigd zijn om merken te steunen die blijk geven van een toewijding aan duurzaamheid en ethische praktijken.
Wat zijn de risico’s bij supply chain management?
Printproviders lopen op dit gebied verschillende risico’s. Het identificeren en beperken van deze risico’s is cruciaal voor het handhaven van efficiënte operaties en het waarborgen van naleving van ESG-normen.
Natuurrampen, politieke instabiliteit en pandemieën kunnen toeleveringsketens verstoren, wat leidt tot vertragingen en hogere kosten. De COVID-19-pandemie bracht kwetsbaarheden in wereldwijde toeleveringsketens aan het licht, wat gevolgen had voor de beschikbaarheid van grondstoffen en transport.
Bovendien kan het een uitdaging zijn om consistente kwaliteit te garanderen in de hele toeleveringsketen, vooral als u met meerdere leveranciers te maken hebt. Variaties in kwaliteit kunnen leiden tot ontevredenheid bij de klant en hogere kosten door herbewerking of retourzendingen.
Gebrekkig supply chain management kan leiden tot een falen van de naleving van regelgeving. De drukkerijsector is onderworpen aan verschillende regelgevingen met betrekking tot milieu-impact en arbeidspraktijken. Het niet naleven van deze regelgevingen kan resulteren in boetes, juridische problemen en, zoals al besproken, reputatieschade.
Zorgen dat materialen en producten ethisch worden ingekocht, is een grote uitdaging. Bedrijven moeten verifiëren dat leveranciers zich houden aan ethische arbeidspraktijken en milieunormen, die lastig te controleren kunnen zijn in complexe toeleveringsketens.
Ten slotte kunnen veranderingen in de kosten van grondstoffen, arbeid en transport de algehele winstgevendheid beïnvloeden. Wisselende prijzen van materialen zoals inkt, papier en andere substraten kunnen uw winst beïnvloeden en vereisen dat printbedrijven hun prijzen aanpassen, met domino-effecten.
Risico’s compenseren in supply chain management
Er zijn verschillende strategieën en producten waarmee print en signbedrijven de hierboven genoemde risico’s effectief kunnen beheren.
1. Technologie benutten : Implementatie van supply chain management software kan zorgen voor meer zichtbaarheid en controle over supply chain-activiteiten. Deze tools, zoals Sedex Analytics , Logiwa of Magaya , helpen bedrijven voorraadniveaus te volgen, leveranciersprestaties te monitoren en potentiële verstoringen te voorspellen.
2. Samenwerken met externe experts : samenwerken met externe partners, zoals ethische handelsorganisaties en consultants voor supply chain management, kan bedrijven helpen risico’s te identificeren en te beperken. De bekende aanbieder Sedex heeft bijvoorbeeld een sterk trackrecord in verantwoorde inkoop en transparantie in de supply chain, waardoor u ethisch kunt handelen en tegelijkertijd uw doelen voor maatschappelijke verantwoordelijkheid kunt behalen.
3. Ethische audits uitvoeren : Regelmatige audits van leveranciers uitvoeren kan helpen om naleving van de nodige normen te verzekeren. Deze audits kunnen arbeidspraktijken, milieu-impact en naleving van regelgeving beoordelen, wat waardevolle inzichten biedt voor het verbeteren van toeleveringsketenpraktijken. Audits worden meestal onderverdeeld in systeem, proces, product en naleving.
4. Diversifiëren van leveranciers : Afhankelijk zijn van één leverancier voor kritieke materialen kan riskant zijn. Door hun leveranciersbestand te diversifiëren, kunnen bedrijven de impact van verstoringen verminderen en een constante levering van materialen garanderen.
5. Training en ontwikkeling : Het bieden van trainings- en ontwikkelingsmogelijkheden voor werknemers die betrokken zijn bij supply chain management kan hun vaardigheden vergroten en de besluitvorming verbeteren. Goed opgeleide werknemers zijn beter toegerust om potentiële risico’s te identificeren en aan te pakken. In het VK biedt CIPS bijvoorbeeld instap- en gevorderdencertificaten in inkoop- en leveringsactiviteiten en een diploma.
Commerciële voordelen van effectief supply chain management
Optimaal supply chain management biedt printbedrijven talloze commerciële voordelen. Door supply chain-activiteiten te optimaliseren, kunnen bedrijven een betere cashflow, betrouwbaardere leveranciers en een grotere klanttevredenheid bereiken.
Het stroomlijnen van supply chain-activiteiten kan de voorraadkosten verlagen en de cashflow verbeteren. Bedrijven kunnen deze besparingen herinvesteren in groeiplannen, marketing of doorgeven aan klanten.
Het opbouwen van sterke relaties met leveranciers kan leiden tot betrouwbaardere leveringen en producten van betere kwaliteit. Consistente kwaliteit en tijdige leveringen verbeteren de klanttevredenheid en zouden ook retourzendingen moeten verminderen.
De voordelen strekken zich ook uit naar klanten. Door ESG en duurzaamheid te prioriteren in supply chain management, kunnen bedrijven voldoen aan de verwachtingen van klanten voor ethische en duurzame producten. Tevreden klanten worden eerder terugkerende kopers en merkambassadeurs.
Bedrijven die blijk geven van toewijding aan duurzaamheid en ethische praktijken kunnen zich onderscheiden op de markt. Dit concurrentievoordeel kan leiden tot een groter marktaandeel en merkloyaliteit.
Supply chain management in de printsector is een complex maar vitaal aspect van bedrijfsvoering. Door te focussen op ESG-overwegingen en technologie en partnerschappen te benutten, kunnen bedrijven risico’s beheren en hun concurrentiepositie verbeteren. Hoewel het een uitdaging kan zijn, zijn de voordelen aanzienlijk.
Dit artikel is tot stand gekomen door onderzoek van de FESPA-federatie.
De internationale FESPA-federatie zorgt via hun eigen kanalen voor interessante vakinformatie. Sommige artikelen zijn openbaar beschikbaar, andere zijn uitsluitend volledig te lezen door FESPA-Clubmembers. Overigens zijn alle artikelen leesbaar in 27 talen, waaronder het Nederlands. Club FESPA Online.
Deze website biedt een bron van internationale informatie over de industrie
technische gidsen (How-to-guides) over tal van vaktechnische aspecten
zakelijk advies over de marktontwikkelingen en product innovatie
tomorrow’s world over innovatie en techniek
people in print over wat beweegt mensen binnen de visuele communcatie industrie
Je vind er ook een overzicht van alle FESPA Evenementen in de wereld, waar je als FESPA-Clublid gratis toegang tot hebt en er is een mooi overzicht over de rijke historie van de FESPA-federatie.
Onderzoek & Resultaten: Verbinden van Opleidingen en de Print- en Signsector
Achtergrond en doelstellingen
De print- en signsector kampt met een groeiende vraag naar vakprofessionals. FESPA Nederland heeft daarom onderzocht hoe nauwere samenwerking met opleidings- en trainingsinstituten de aanwas van nieuwe medewerkers kan vergroten. In de sector wordt steeds meer begrepen dat onderwijsaanbod en bedrijfsbehoeften meer op elkaar moeten aansluiten. Bedrijven erkennen bovendien dat zij zelf actief moeten bijdragen aan de kwaliteit van opleidingen.
Initiële aanpak en acties
Enkele jaren geleden startte FESPA Nederland een programma om contacten met opleidingen aan te knopen. Studenten kregen gratis toegang tot FESPA‑beurzen om de nieuwste technologische ontwikkelingen te ervaren en de veelzijdigheid aan loopbanen in beeld te krijgen. Er werken zelfs Education Highlight Tours ontwikkeld voor de Vakbeurzen. Uit evaluaties blijkt dat deze beurzen niet alleen kennis opleveren, maar ook inspiratie en netwerkcontacten. De eerste resultaten waren positief; bedrijven meldden betere aansluiting tussen opleidingen en praktijk, waardoor een werkgroep “Focus op Opleidingen” kon worden opgericht. In deze werkgroep zoeken onderwijsinstellingen en ondernemers gericht naar verbetering van curricula en stageplaatsen.
Behoefte aan diversiteit in opleidingen
De sector heeft behoefte aan zowel jonge afgestudeerden als zij‑instromers. Tegelijk staat het onderwijs onder druk: demografisch onderzoek van het CBS toont dat op 1 januari 2024 slechts 27 % van de Nederlandse bevolking jonger dan 25 jaar was , waardoor de instroom van jongeren kleiner wordt. Daarnaast zijn in sommige vakgebieden specialistische opleidingen verdwenen, wat de noodzaak voor bijscholingstrajecten vergroot. Omscholingsprogramma’s voor zij‑instromers en kort beroepsonderwijs (LLO) zijn daarom essentieel.
Resultaten en vervolgstappen
Het onderzoek concludeert dat structurele samenwerking een win‑winsituatie oplevert: bedrijven krijgen beter opgeleide medewerkers en studenten verbeteren hun baankansen. FESPA Nederland wil deze samenwerking verder intensiveren door kennisdeling met workshops, stagebemiddeling en het ondersteunen van praktijkgerichte activiteiten zoals PlakWerk. Ook roept FESPA ondernemers op om zich actiever in te zetten bij het formuleren van opleidingseisen en het aanbieden van leerwerkplekken. Alleen door gezamenlijk te investeren in opleidingskwaliteit kan de print‑ en signsector een duurzame aanwas van talenten garanderen.
Wervingsuitdagingen en industriepromotie
De beschikbaarheid van nieuwe leerlingen is een knelpunt voor opleidingen tot signmaker. De Cibap‑werkagenda 2024‑2027 laat zien dat de opleiding Signmaker een zeer kleine populatie heeft; het uitvalpercentage kan niet eens als percentage worden weergegeven omdat er minder dan vijf studenten per jaar zijn. Bij andere opleidingen ligt het aantal gelukkig hoger, maar het gaat om enkele honderden leerlingen in totaal over 13 MBO-opleidingen. Het aantal jongeren in Nederland daalt bovendien: op 1 januari 2024 was slechts 27 % van de bevolking jonger dan 25 jaar . Door deze beperkte groep potentiële studenten en de concurrentie van beter zichtbare sectoren zoals ICT, Bouw, Scholen en Zorg is het voor signopleidingen lastig om studenten te werven. Veel jongeren kennen de print‑ en signsector niet of zien alleen spectaculaire toepassingen zoals carwrapping.
Om deze kloof te verkleinen moet de sector aan zichtbaarheid winnen. Een voorbeeld uit de Benelux is FESPA Belgium, dat in 2025 het TalentenAtelier voor Jongeren (Tajo) initieert. Daarbij worden jongeren van 10 tot 14 jaar door professionals uit de print‑ en signsector begeleid via workshops. FESPA benadrukt dat de sector “ongelooflijk veel te bieden heeft: creativiteit, technologie, vakmanschap en een grote waaier aan toepassingen, van digitaal printen tot textiel en carwrapping, en dat willen we delen met de volgende generatie” . Hoewel carwrapping een zichtbaar en populair onderdeel is, vormt het slechts een fractie van de carrièremogelijkheden binnen de industrie. Met promotieactiviteiten zoals de Industrie Promotie Video, de inzet van Signfluencers en This is Sign stempels wil de sector jongeren laten kennismaken met de breedte van het vak, waardoor signopleidingen hopelijk aantrekkelijker worden.
Print vs. Digitale Marketing: Wat is Duurzamer en Effectiever?
In een wereld waar digitale marketing steeds populairder wordt, rijst steeds vaker de vraag of er nog ruimte is voor traditionele printmarketing. Het is belangrijk om te onderzoeken of digitale marketing duurzamer en effectiever is dan printmarketing, of andersom. De marketingwereld is de laatste decennia ingrijpend veranderd. Digitale kanalen voeren nu de boventoon, maar printmarketing heeft nog steeds een eigen krachtige positie. Voor printbedrijven is het cruciaal om te weten welke vorm beter werkt en op lange termijn het meest duurzaam is
In marketing gaat het erom de juiste boodschap op de meest effectieve manier over te brengen op de beoogde doelgroep. Ondanks de opkomst van digitale platforms blijft printmarketing een waardevol en effectief medium om consumenten te betrekken. Veel printbedrijven combineren al print- en digitale diensten voor hun klanten, omdat ze erkennen dat elk iets anders biedt aan marketingstrategieën. Printmarketing bestaat al eeuwenlang en de invloed ervan is diepgeworteld in de manier waarop mensen merken waarnemen en ermee omgaan. Of het nu gaat om een billboard, een fleetadvertising of de decoratie van een pand, printmarketing heeft een fysieke en permanente aard die digitale marketing vaak mist. Digital marketing is veel vluchtiger van aard. Deze tastbaarheid van print marketing kent een langere exposuretijd en kan daardoor kan een blijvende indruk creëren en merken helpen op te vallen in een steeds drukkere digitale markt.
Duurzaamheid is een groeiende zorg in de totale marketingbranche. De eisen en verwachtingen van reclamebureau’s en brandowners voor minder milieu belastende uitingen neemt snel toe. Zowel de keuze voor print als digitaal hebben een grote impact op de duurzaamheidsdoelstellingen van merken:
Digitale marketing vermijdt de resource-intensieve productie van printmedia, wat op het eerste oog milieuvriendelijker lijkt. Echter datacenters voor digitale marketing verbruiken enorm veel energie en hebben ook een aanzienlijke CO2-voetafdruk als je de LCA bekijkt.
Printmedia van verantwoorde materialen kunnen ineens juist als duurzaam woirden aangemerkt. Consumenten waarderen steeds vaak de recyclebaarheid van producten en verlenging van de levensduur, dat geldt dus ook voor printmaterialen. Een goede brochure blijft lang liggen en versterkt continu de merkboodschap, terwijl digitale advertenties inspeelt juist op een specifiek moment en dan weer snel uit beeld verdwijnen.
Uiteindelijk is de vraag niet welke vorm in het algemeen beter werkt, maar wat het beste past bij jouw merk, doelgroep en doelen. Beide hebben unieke voor- en nadelen:
Print is sterk in het maken van blijvende indrukken, emotionele verbinding en vertrouwen, vooral bij specifieke doelgroepen of luxeproducten, door het prikkelen van meerdere zintuigen (de tastbaarheid en de visuele aspecten)
Digitaal blinkt uit in snelheid, flexibiliteit, precisie en interactiviteit. (de visuele aspecten en de verbinding met anderen)
Uit neuromarketing onderzoek is gebleken dat geprinte uitingen:
Beter worden onthouden
Meer emotioneel betrokkenheid creëren
Meer kans hebben op exposure
waardoor een print hoger scoort op geheugenverankering en merkherkenning
De Nuance is wel dat Expose niet gelijk is aan Effectiviteit.
Een brochure die verpakt blijft liggen, wordt niet gelezen en heeft weinig impact
De Toekomst van Print; Print = emotie en vertrouwen, digitaal = snelheid en precisie
Voor print- en signbedrijven betekent dit dat print wel degelijk een cruciale rol zal blijft spelen in de marketing en de communicatie. Digitaal Signage is geen bedreiging, maar juist een aanvullend instrument voor complete campagnes in visuele communicatie. Het wordt dan ook steeds belangrijker dat print- en signbedrijven ervaring gaan opdoen met techneken binnen digital signage worden gebruikt om zo een compleet assortiment te kunnen blijven voeren. Een mixed media-aanpak waarbij print en digitaal elkaar versterken, is waarschijnlijk het meest duurzaam en effectief. Door de unieke sterktes van zowel print als digitale marketing slim te combineren, kunnen merken optimaal inspelen op de wensen van hun doelgroep en tegelijkertijd duurzaam opereren. De toekomst ligt in een geïntegreerde aanpak die het beste van beide werelden samenbrengt.
Keuzestress op de Basisschool: Maak de Juiste Keuze voor de Toekomst
Ga er maar aan staan. Je zit in groep 8 van de basisschool en straks moet je een beslissing nemen die mogelijk invloed heeft op de rest van je leven. Welke opleiding past bij jou? Waar word je blij van? En hoe kun jij straks iets bijdragen aan de wereld om je heen? Het is een spannende, maar ook overweldigende tijd. De druk om de juiste keuze te maken kan als een zware last op je schouders voelen.
Voor veel leerlingen is dit een van de eerste momenten waarop keuzestress echt merkbaar wordt. Open dagen, gesprekken met ouders en leerkrachten, en de vele mogelijkheden maken het niet eenvoudiger. De keuzevrijheid is groot, maar juist die overvloed kan verlammend werken. Het is dan ook niet vreemd dat veel leerlingen kiezen voor wat bekend voelt. Vrienden gaan naar een bepaalde school, ouders herkennen een richting, of een opleiding staat bekend als ‘veilig’. Maar de vraag is of dat ook de juiste keuze is.
Wat vaak vergeten wordt, is dat een goede keuze begint bij jezelf. Wat vind je interessant? Waar krijg je energie van? Waar ben je nieuwsgierig naar? Onderzoek laat zien dat het belangrijk is om leerlingen actief te betrekken bij hun eigen keuzeproces. Kinderen willen autonomie voelen en zelf ontdekken wat bij hen past. Wanneer zij daarin worden meegenomen, ervaren zij minder stress en ontstaat er vaker een keuze die echt aansluit bij hun interesses en talenten.
Daarom begint een goede oriëntatie niet pas in groep 8, maar al eerder. Steeds vaker wordt dit proces al in groep 7 gestart, op een rustige en verkennende manier. Door op tijd vragen te stellen en ruimte te geven om te ontdekken, verandert de schoolkeuze van een spannend moment in een leerproces. Leerkrachten spelen hierin een belangrijke rol. Niet door te sturen, maar door te begeleiden, vragen te stellen en mogelijkheden zichtbaar te maken. Samen met ouders zorgen zij ervoor dat kinderen inzicht krijgen in wat er allemaal mogelijk is. Dat vergroot niet alleen de kans op een passende keuze, maar ook het zelfvertrouwen van de leerling.
Juist in deze fase is het waardevol om verder te kijken dan de meest bekende richtingen. Er zijn namelijk veel sectoren die minder zichtbaar zijn, maar juist vol kansen zitten. Een goed voorbeeld daarvan is de wereld van visuele communicatie. Dit is een creatieve en dynamische sector waarin ideeën tastbaar worden gemaakt. Denk aan grafisch ontwerp, animatie, signmaking en multimedia. Het is een wereld waarin technologie en creativiteit samenkomen en waarin je letterlijk zichtbaar maakt wat er in je hoofd zit.
Voor jongeren die graag creëren, ontwerpen of iets willen maken dat impact heeft in de echte wereld, kan dit een bijzonder interessante richting zijn. Het mooie is dat er binnen deze sector talloze mogelijkheden zijn om jezelf te ontwikkelen en je eigen talenten vorm te geven. Of je nu technisch bent, creatief, of een combinatie van beide: er is altijd een plek waar jouw vaardigheden tot hun recht komen.
De keuze die je maakt aan het einde van de basisschool hoeft niet perfect te zijn en bepaalt niet definitief je toekomst. Het is een stap in een groter proces waarin je blijft ontdekken, leren en groeien. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat veilig voelt, maar ook naar wat je echt interessant vindt.
Door jongeren op tijd kennis te laten maken met verschillende mogelijkheden en hen de ruimte te geven om te ontdekken, verandert keuzestress in nieuwsgierigheid. En misschien is dat wel de belangrijkste stap richting een toekomst die niet alleen verstandig, maar vooral ook passend en inspirerend is.
Werkgevers in de print‑ en signindustrie zitten te springen om goede medewerkers. Vakopleidingen binnen het mbo en straks ook het vmbo voor deze sector moeten concurreren met andere, vaak bekendere sectoren zoals de verpleging, techniek en het onderwijs. Dat blijkt niet eenvoudig, want onbekend maakt onbemind. Daarom is het goed dat kennis‑ en netwerkorganisaties echt aan de slag gaan om de sector te promoten. FESPA Nederland kiest daarin haar eigen rol en profileert zich steeds meer als kennisplatform. Maar ook promotie in het basisonderwijs is van belang om de sector zichtbaar te maken. Daarbij werken we samen met andere organisaties, zoals dit keer met het platform Techniek, dat een mooi artikel opnam in zijn nieuwsbrief. Die verschijnt drie keer per jaar en richt zich op de bovenbouw van het basisonderwijs. Investeren in aandacht en herkenning van jongeren uit Generaties Z en A is daarbij onmisbaar. Kijk maar eens op de pagina ‘Inleiding Young Professionals’ van FESPA.
FESPA, de internationale federatie voor de specialistische print‑ en signsector, speelt hierin een belangrijke rol. Om de kloof tussen onderwijs en bedrijfsleven te overbruggen en jongeren te laten zien hoe divers de sector is, lanceerde FESPA een ‘Youth Engagement Day’ tijdens de Global Print Expo. Studenten en aankomend talent kregen gratis toegang tot de hele vierdaagse beurs en konden deelnemen aan een programma dat bedoeld was om hen te inspireren en te helpen een dynamische carrière in de printsector voor zich te zien. De dag bevatte conferentiesessies over print, digitale technologie en creatief ontwerp, waarbij de nadruk lag op duurzame productie en ethische toeleveringsketens. FESPA ziet deze investering in jongeren als noodzakelijk om de snel veranderende printindustrie veerkrachtig en innovatief te houden.
FESPA Nederland staat daarin niet alleen: andere landen binnen de FESPA‑federatie, zoals Engeland, België, Italië, Zwitserland, Slowakije, Thailand, Australië en Frankrijk, zetten zich eveneens in om jongeren actief bij onze print‑ en signindustrie te betrekken en kennis over te brengen. Samen werken we aan het ontwikkelen van een nieuwe wereld, waarin jongeren de ruimte krijgen zich te ontwikkelen en zich uit te spreken over hun toekomst in onze sector.
UPV-onderzoek naar recycling van PVC-films gaat verder
Op initiatief van Vinylreclycling.com hebben leveranciers, fabrikanten en aantal grotere verwerkers ingestemd met een onderzoek om onderzoek te starten naar de mogelijkheden voor het recyclen van zelfklevende PVC-films. Partners for Innovation heeft, in samenwerking met Vinylrecycling.com, in opdracht van de industrie een eerste haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de recycling van deze PVC-films. Uit de presentatie van de resultaten bleek dat recyclen van PVC-films, zowel technisch als organisatorisch opzicht, zeker haalbaar zouden moeten zijn. FESPA Nederland is als kennispartner nauw betrokken bij dit onderzoek met het leveren van technische kennis en industrie data.
Vervolgstappen in het onderzoek
De betrokken marktpartijen, die project gezamelijk financieren, hebben naar aanleiding van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek besloten om het onderzoek verder uit te breiden om zo antwoord te krijgen op meer praktische aspecten. Zo zijn er variabele factoren in het verwerkingsproces van de recycling van PVC-films, die in de volgende stap verder zullen worden onderzocht.
Deze volgende stap is essentieel om tot een effectief en efficiënt recyclingproces te komen. Het onderzoek naar de recycling van PVC-films is van groot belang voor de toekomst van de indistrie om te komen tot een circulaire economie. Door PVC-films te recyclen, kan de milieubelasting worden verminderd en kunnen waardevolle grondstoffen behouden blijven voor hergebruik. Bovendien draagt het bij aan de doelstelling om de seculaire trend van toenemend afval te doorbreken.
Belang van samenwerking in de industrie
De samenwerking tussen fabrikanten, leveranciers en verwerkers in de industrie is cruciaal voor het succes van het onderzoek naar de recycling van PVC-films. Door kennis en ervaringen te delen, kunnen de uitdagingen in het recyclingproces effectiever worden aangepakt. Bovendien kan door samenwerking een efficiënt inzamelingsysteem voor PVC-films worden opgezet, wat essentieel is voor het realiseren van een succesvolle recycling.
“Het is bemoedigend om te zien dat de industrie de handen ineenslaat om de recycling van PVC-films te onderzoeken, zodat dat kans op realisatie dichterbij komt. Het is best uniek dat de industrie zelf de kosten voor het onderzoek heeft financiert. Dit initiatief kan een belangrijke bijdrage leveren aan de circulaire economie en de vermindering van de milieubelasting.” – Woordvoerder Partners for Innovation
Toekomstperspectief
Het vervolgonderzoek naar de recycling van PVC-films biedt een veelbelovend toekomstperspectief. Als de variabele factoren in het verwerkingsproces succesvol kunnen worden geoptimaliseerd, kan een significante hoeveelheid PVC-films worden gerecycled en hergebruikt. Dit draagt bij aan een duurzamere industrie en een schonere leefomgeving voor toekomstige generaties. De industrie zet met dit initiatief een belangrijke stap in de richting van een circulaire economie, waarin afval wordt gezien als waardevolle grondstof. Door de recycling van PVC-films te realiseren, wordt niet alleen de milieubelasting verminderd, maar worden ook kosten bespaard en nieuwe business- en innovatiekansen gecreëerd.
Word lid en profiteer van ons netwerk, kennisdeling, internationale samenwerking en inspirerende evenementen. SAMEN zijn we FESPA Nederland. Want hoe meer leden, hoe meer impact we samen kunnen maken. Jij hoort erbij!
