Wanneer mag je jezelf eigenlijk een vakman noemen? Die vraag houdt FESPA Nederland steeds vaker bezig. Niet voor niets, want vakmanschap vormt een belangrijke basis voor de kwaliteit én de toekomstbestendigheid van onze print- en signindustrie.
FESPA Nederland is als initiatiefnemer en facilitator nauw betrokken bij de ontwikkeling van een Print- en Sign Certificering. Een uniek project waarmee we bedrijven straks op een onafhankelijke en objectieve manier willen laten aantonen dat zij hun bedrijfsvoering, kennis, kwaliteit en vakbekwaamheid op orde hebben. Voor opdrachtgevers geeft zo’n certificering extra zekerheid en vertrouwen bij het selecteren van een toekomstgerichte leverancier.
Bij het ontwikkelen van de normen voor deze certificering kwam vanzelfsprekend ook het onderwerp vakmanschap aan de orde. Maar dat bleek minder eenvoudig te definiëren dan je misschien zou denken. Want wanneer ben je een vakman? En wanneer kun je jezelf zelfs specialist of expert noemen?
Vakmanschap is breder dan één techniek
Een goede vakman beheerst niet alleen een machine of een bepaalde productietechniek. Vakmanschap bestaat uit verschillende onderdelen: kennis van materialen, ondergronden, productieprocessen, montage- en installatietechnieken, toepassingen, veiligheid en de eigenschappen en beperkingen van producten.
Daarbij komt dat onze industrie voortdurend verandert. Nieuwe materialen, inkten, folies, machines, software en toepassingen volgen elkaar snel op. Vakmanschap is daarom geen eindpunt. Het vraagt om permanente ontwikkeling en het blijven investeren in kennis.
Maar hoe ontwikkel je die kennis?
Een belangrijke basis wordt natuurlijk gelegd binnen het beroepsonderwijs. Een MBO-opleiding met een erkend diploma biedt een aantoonbare startkwalificatie. Daarnaast zijn er gespecialiseerde trainingsinstituten waar medewerkers opleidingen kunnen volgen en erkende certificaten kunnen behalen.
Toch weten we ook dat een groot deel van de vakkennis binnen onze industrie rechtstreeks vanuit de praktijk wordt overgedragen. Ervaren senior medewerkers hebben letterlijk en figuurlijk de nodige meters gemaakt. Zij weten door jarenlange ervaring wat wel en niet werkt en dragen die kennis over aan nieuwe generaties collega’s.
Kennis komt uit steeds meer bronnen
Ook fabrikanten, distributeurs, kennisorganisaties en vakmedia spelen een belangrijke rol. Zij kunnen vanuit technische onderzoeken, productontwikkeling en praktijkcases antwoord geven op heel specifieke vragen.
Internet en sociale media hebben daar een nieuwe dimensie aan toegevoegd. Via digitale kanalen is tegenwoordig enorm veel vakkennis beschikbaar. Specialisten die binnen de markt bekendstaan om hun ervaring en vaardigheden laten zien hoe technieken moeten worden toegepast, bespreken problemen en delen praktische oplossingen.
Het blijft daarbij natuurlijk belangrijk om kritisch te kijken naar de bron van informatie. Niet iedere online uitleg heeft dezelfde technische onderbouwing. Juist daarom is aantoonbare kennis en training van betrouwbare partijen zo waardevol.
Een certificaat als bewijs van ontwikkeling
Fabrikanten en distributeurs investeren steeds nadrukkelijker in opleidingen rondom hun producten en toepassingen. Dat zorgt ervoor dat ondernemers en medewerkers hun kennis gestructureerd kunnen verdiepen en actueel kunnen houden.
Bij sommige producten is aantoonbare vakbekwaamheid zelfs een voorwaarde voor het kunnen bieden van bepaalde hoogwaardige garanties. Daarmee krijgt niet alleen de verwerker, maar uiteindelijk ook de opdrachtgever extra zekerheid.
Hetzelfde zien we bij leveranciers van productieapparatuur. Na het succesvol afronden van een opleiding of machine-training ontvangt een deelnemer bijvoorbeeld een certificaat. Zulke diploma’s, certificaten en trainingsbewijzen vormen waardevolle en aantoonbare onderdelen van vakbekwaamheid.
3M: investeren in kennis en toepassing
Een concreet voorbeeld is van 3M, dat een uitgebreid trainingsprogramma heeft ontwikkeld rondom de technische eigenschappen en installatie van zijn producten. De trainingen worden aangeboden op verschillende niveaus en bieden bedrijven de mogelijkheid om medewerkers verder te ontwikkelen en hun kennis van producten, technieken en toepassingen actueel te houden.
De 3M Endorsed Trainingen richten zich op ervaren foliemonteurs en combineren productkennis met actuele inzichten en praktijkervaring. De trainingen worden verzorgd door gecertificeerde externe trainers die de technieken zelf dagelijks toepassen.
Nieuw vanaf 2026 zijn de Awareness Trainingen, speciaal gericht op beginnende foliemonteurs. Daarmee ontstaat een interessante leerlijn: van kennismaken met materialen en technieken tot verdere verdieping en professionele specialisatie.
Het volledige opleidingsaanbod van 3M is te bekijken en trainingen kunnen worden gereserveerd via:
https://www.3mevent.com/event/36b6f83b-d5c1-4fea-8497-b195590b0545/overzicht
Vakmanschap moet je blijven ontwikkelen
Voor FESPA Nederland is één ding duidelijk: vakmanschap ontstaat door een combinatie van opleiding, praktijkervaring, kennisoverdracht én permanente ontwikkeling.
Juist door die ontwikkeling ook aantoonbaar te maken, kunnen we vakmanschap binnen onze industrie beter waarderen. Dat is belangrijk voor medewerkers en ondernemers, maar uiteindelijk vooral voor opdrachtgevers. Want wie investeert in kennis, investeert in kwaliteit, zekerheid en een toekomstbestendige print- en signindustrie.
