“Als je het niet kunt bewijzen, moet je het niet claimen.” Die uitspraak van Graeme Richardson-Locke, Head of Associations & Technical Lead bij FESPA, vat de nieuwe werkelijkheid voor de print- en signindustrie treffend samen. Duurzaamheid is allang geen marketinginstrument meer, maar een onderwerp dat steeds nadrukkelijker wordt vastgelegd in wet- en regelgeving. Voor ondernemers betekent dit dat niet de mooiste claim telt, maar de beste onderbouwing.
Europese regelgeving verandert de spelregels
De Europese Green Deal vormt de basis voor een groot aantal nieuwe regels die bedrijven moeten helpen bij de overgang naar een klimaatneutrale economie. Denk aan de PPWR voor verpakkingen, de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), Digital Product Passports (DPP), CO₂-rapportages en strengere regels voor duurzaamheidsclaims.
Een belangrijke ontwikkeling is de Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EmpCo). Deze richtlijn trad op 26 maart 2024 officieel in werking. Lidstaten moesten de regels uiterlijk 27 maart 2026 in hun nationale wetgeving opnemen. Vanaf 27 september 2026 moeten bedrijven daadwerkelijk aan de nieuwe eisen voldoen.
EmpCo richt zich op communicatie richting consumenten (B2C) en moet een einde maken aan greenwashing. Algemene termen zoals ‘groen’, ‘eco’, ‘milieuvriendelijk’ of ‘klimaatneutraal’ mogen niet langer zonder aantoonbare onderbouwing worden gebruikt. Ook niet-erkende duurzaamheidslabels en misleidende milieuclaims worden verboden.
Green Claims Directive voorlopig van tafel
Naast EmpCo werkte de Europese Commissie aan de Green Claims Directive. Deze richtlijn voor Business-2-Business communicatie zou nog een stap verder gaan. Waar EmpCo vooral misleidende claims verbiedt, zou de Green Claims Directive bedrijven verplichten om milieuclaims wetenschappelijk te onderbouwen én vooraf onafhankelijk te laten verifiëren.
Dat voorstel bleek echter zeer complex. In juni 2025 kondigde de Europese Commissie aan het voorstel te willen intrekken, waarna de triloogonderhandelingen werden stopgezet. Belangrijke discussiepunten waren de uitvoerbaarheid voor bedrijven, de administratieve lasten en de verplichte onafhankelijke verificatie van duurzaamheidsclaims. Hoewel de formele juridische status nog onderwerp van discussie is, ligt het voorstel momenteel stil. Daarmee vormt EmpCo voorlopig de belangrijkste Europese wetgeving tegen greenwashing.
Van gevoel naar feiten
Voor veel print- en signbedrijven klinkt duurzaamheid nog altijd als iets groots en ingewikkelds. Toch begint het heel eenvoudig: met inzicht.
Hoeveel energie verbruikt uw bedrijf? Welke materialen gebruikt u? Waar ontstaat afval? Welke producten gaan lang mee en welke moeten snel worden vervangen? Pas wanneer deze gegevens worden gemeten, ontstaat een basis om te verbeteren.
Meten maakt duurzaamheid tastbaar. Het helpt bedrijven om KPI’s vast te stellen, materiaalverlies te verminderen, slimmer in te kopen, efficiënter te produceren en energieverbruik terug te dringen. Tegelijkertijd ontstaat bewijs waarmee klanten kunnen zien dat duurzaamheidsinspanningen daadwerkelijk resultaat opleveren.
Greenwashing voorkomen
Veel vormen van greenwashing ontstaan niet uit kwade wil, maar uit onduidelijke communicatie. Een product wordt bijvoorbeeld “eco” genoemd zonder uitleg waarom. Of een materiaal wordt “recyclebaar” genoemd terwijl daarvoor in de praktijk geen inzamelsysteem bestaat. Zulke claims kunnen consumenten misleiden en ondermijnen het vertrouwen in bedrijven die wél serieus met duurzaamheid bezig zijn.
Daarom zullen print- en signbedrijven steeds concreter moeten communiceren. Niet langer:
- “Wij printen duurzaam.”
Maar bijvoorbeeld:
- “Voor deze toepassing gebruiken wij een materiaal met minimaal 50% gerecycled materiaal.”
- “Voor deze opdracht kunnen wij een CO₂-berekening leveren.”
- “Ons energieverbruik wordt jaarlijks gemonitord en gerapporteerd.”
Hoe concreter de claim, hoe geloofwaardiger deze wordt.
Duurzaamheid is altijd afhankelijk van de toepassing
Een veelgemaakte fout is om materialen als “goed” of “slecht” te bestempelen. In werkelijkheid bestaat dé duurzame keuze meestal niet.
Een PVC-banner die jarenlang buiten meegaat kan uiteindelijk een lagere milieubelasting hebben dan een alternatief dat meerdere keren vervangen moet worden. Andersom kan een biobased materiaal juist ideaal zijn voor kortdurende toepassingen. Niet het materiaal zelf bepaalt de duurzaamheid, maar de totale levenscyclus van het product.
Daarmee verschuift ook de rol van de print- en signondernemer. Niet alleen leverancier van producten, maar steeds meer adviseur die klanten helpt de juiste materiaalkeuze te maken op basis van levensduur, toepassing, onderhoud, transport, hergebruik en recycling.
Van leverancier naar kennispartner
De print- en signindustrie heeft jarenlang geconcurreerd op prijs. Maar regelgeving zoals EmpCo laat zien dat kennis steeds belangrijker wordt.
Klanten zoeken niet alleen een banner, display of voertuigbelettering. Ze zoeken zekerheid dat hun communicatie klopt en dat duurzaamheidsclaims kunnen worden onderbouwd. Ondernemers die investeren in kennis van materialen, wetgeving, certificering en meetmethoden onderscheiden zich daardoor steeds sterker in de markt.
De rol van FESPA
FESPA ondersteunt deze ontwikkeling actief. De internationale federatie behaalde inmiddels voor het derde achtereenvolgende jaar de ISO 20121-certificering voor duurzaam evenementenbeheer. Daarnaast publiceert FESPA praktische kennisdocumenten, zoals de gids “Understanding and Avoiding Greenwash”, waarmee ondernemers leren hoe zij duurzaamheidsclaims correct kunnen onderbouwen.
Ook FESPA Nederland helpt ondernemers met praktische ondersteuning op onderwerpen als certificering, CO₂-berekeningen, PPWR, materiaalkeuze en duurzaam ondernemen.
Claim minder, bewijs meer
De boodschap voor de print- en signindustrie is duidelijk. Duurzaamheid draait niet langer om mooie woorden, maar om aantoonbare prestaties.
EmpCo maakt vanaf 27 september 2026 misleidende duurzaamheidsclaims richting consumenten verboden. Hoewel de Green Claims Directive voorlopig is stilgevallen, is de richting van Europa onmiskenbaar: bedrijven moeten hun milieuclaims kunnen onderbouwen.
Voor print- en signondernemers ligt daarin juist een kans. Wie processen meet, prestaties vastlegt en klanten met feiten kan adviseren, bouwt vertrouwen op en onderscheidt zich in een markt waarin geloofwaardigheid steeds belangrijker wordt.
De toekomst behoort niet toe aan bedrijven met de mooiste duurzaamheidsclaim, maar aan bedrijven die hun verhaal kunnen bewijzen.
