Onderzoek & Resultaten: Verbinden van Opleidingen en de Print- en Signsector
Achtergrond en doelstellingen
De print- en signsector kampt met een groeiende vraag naar vakprofessionals. FESPA Nederland heeft daarom onderzocht hoe nauwere samenwerking met opleidings- en trainingsinstituten de aanwas van nieuwe medewerkers kan vergroten. In de sector wordt steeds meer begrepen dat onderwijsaanbod en bedrijfsbehoeften meer op elkaar moeten aansluiten. Bedrijven erkennen bovendien dat zij zelf actief moeten bijdragen aan de kwaliteit van opleidingen.
Initiële aanpak en acties
Enkele jaren geleden startte FESPA Nederland een programma om contacten met opleidingen aan te knopen. Studenten kregen gratis toegang tot FESPA‑beurzen om de nieuwste technologische ontwikkelingen te ervaren en de veelzijdigheid aan loopbanen in beeld te krijgen. Er werken zelfs Education Highlight Tours ontwikkeld voor de Vakbeurzen. Uit evaluaties blijkt dat deze beurzen niet alleen kennis opleveren, maar ook inspiratie en netwerkcontacten. De eerste resultaten waren positief; bedrijven meldden betere aansluiting tussen opleidingen en praktijk, waardoor een werkgroep “Focus op Opleidingen” kon worden opgericht. In deze werkgroep zoeken onderwijsinstellingen en ondernemers gericht naar verbetering van curricula en stageplaatsen.
Behoefte aan diversiteit in opleidingen
De sector heeft behoefte aan zowel jonge afgestudeerden als zij‑instromers. Tegelijk staat het onderwijs onder druk: demografisch onderzoek van het CBS toont dat op 1 januari 2024 slechts 27 % van de Nederlandse bevolking jonger dan 25 jaar was , waardoor de instroom van jongeren kleiner wordt. Daarnaast zijn in sommige vakgebieden specialistische opleidingen verdwenen, wat de noodzaak voor bijscholingstrajecten vergroot. Omscholingsprogramma’s voor zij‑instromers en kort beroepsonderwijs (LLO) zijn daarom essentieel.
Resultaten en vervolgstappen
Het onderzoek concludeert dat structurele samenwerking een win‑winsituatie oplevert: bedrijven krijgen beter opgeleide medewerkers en studenten verbeteren hun baankansen. FESPA Nederland wil deze samenwerking verder intensiveren door kennisdeling met workshops, stagebemiddeling en het ondersteunen van praktijkgerichte activiteiten zoals PlakWerk. Ook roept FESPA ondernemers op om zich actiever in te zetten bij het formuleren van opleidingseisen en het aanbieden van leerwerkplekken. Alleen door gezamenlijk te investeren in opleidingskwaliteit kan de print‑ en signsector een duurzame aanwas van talenten garanderen.
Wervingsuitdagingen en industriepromotie
De beschikbaarheid van nieuwe leerlingen is een knelpunt voor opleidingen tot signmaker. De Cibap‑werkagenda 2024‑2027 laat zien dat de opleiding Signmaker een zeer kleine populatie heeft; het uitvalpercentage kan niet eens als percentage worden weergegeven omdat er minder dan vijf studenten per jaar zijn. Bij andere opleidingen ligt het aantal gelukkig hoger, maar het gaat om enkele honderden leerlingen in totaal over 13 MBO-opleidingen. Het aantal jongeren in Nederland daalt bovendien: op 1 januari 2024 was slechts 27 % van de bevolking jonger dan 25 jaar . Door deze beperkte groep potentiële studenten en de concurrentie van beter zichtbare sectoren zoals ICT, Bouw, Scholen en Zorg is het voor signopleidingen lastig om studenten te werven. Veel jongeren kennen de print‑ en signsector niet of zien alleen spectaculaire toepassingen zoals carwrapping.
Om deze kloof te verkleinen moet de sector aan zichtbaarheid winnen. Een voorbeeld uit de Benelux is FESPA Belgium, dat in 2025 het TalentenAtelier voor Jongeren (Tajo) initieert. Daarbij worden jongeren van 10 tot 14 jaar door professionals uit de print‑ en signsector begeleid via workshops. FESPA benadrukt dat de sector “ongelooflijk veel te bieden heeft: creativiteit, technologie, vakmanschap en een grote waaier aan toepassingen, van digitaal printen tot textiel en carwrapping, en dat willen we delen met de volgende generatie” . Hoewel carwrapping een zichtbaar en populair onderdeel is, vormt het slechts een fractie van de carrièremogelijkheden binnen de industrie. Met promotieactiviteiten zoals de Industrie Promotie Video, de inzet van Signfluencers en This is Sign stempels wil de sector jongeren laten kennismaken met de breedte van het vak, waardoor signopleidingen hopelijk aantrekkelijker worden.
