Bob Herbold ging deze beurs voor het eerst bezoeken. Zijn reactie: Mind-blowing!
LOPEC (Large-area, Organic & Printed Electronics Convention) is geen grote, commerciële vakbeurs zoals wij die binnen de visuele communicatie industrie kennen. Integendeel: het is een relatief compacte vakbeurs, maar met een extreem hoog technisch niveau. Hier draait het om materiaalkennis, functionele inkten, flexibele substraten, dunne-filmtechnologie en schaalbare productieprocessen. Geen oppervlakkige marketing, maar echte inhoud.
Wat vooral duidelijk werd: printed electronics is geen experimenteel onderzoeksveld meer. De toepassingen worden concreet, schaalbaar en commercieel relevant — en dat maakt het ook voor FESPA-leden interessant.
Opvallend is dat printed electronics vandaag de dag hoofdzakelijk wordt gerealiseerd met behulp van zeefdruktechnologie. Zeefdruk maakt het mogelijk om relatief dikke, functionele lagen met hoge precisie aan te brengen, wat essentieel is bij geleidende inkten en functionele coatings. Tegelijkertijd zijn ook flexodruk en digitale (inkjet) printtechnieken sterk in opkomst. Vooral waar het gaat om fijnere structuren, variabele data en schaalbare productie in industriële omgevingen, winnen deze technieken terrein. Daarmee sluit printed electronics naadloos aan bij bestaande grafische productiemethoden.
Ultra-dunne LED-displays uit Nederland
Een van de meest indrukwekkende ontwikkelingen die ik zag, is het ultra-dunne geprinte LED-display met tot wel 40.000 leds, ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf TracXon, een spin-off van TNO Holst Centre.
In plaats van traditionele, rigide LED-modules wordt hier gewerkt met extreem dunne, flexibele folies waarin elektronica via printtechnologie wordt geïntegreerd. Het resultaat: lichtgewicht, buigzame en zelfs semi-transparante displays die nauwelijks dikte toevoegen aan een oppervlak.
De implicaties zijn groot:
- Lichtgevende verpakkingen
- Interactieve point-of-sale toepassingen
- Flexibele signage
- Integratie in interieur en architectuur
- Toepassingen in textiel
Wat deze ontwikkeling zo relevant maakt voor onze sector, is dat de productiemethode sterk aansluit bij grafische processen. Elektronica wordt hier niet geassembleerd, maar geprint. Dat opent perspectief voor schaalbaarheid en kostenefficiëntie — precies de kracht van print.
Smart labeling: van informatiedrager naar dataplatform
Een tweede belangrijk thema op LOPEC was smart labeling. Dankzij printed electronics kunnen labels méér worden dan alleen informatiedragers. Ze kunnen functionaliteit bevatten, zonder dik, complex of kostbaar te worden.
Denk aan:
- Geprinte sensoren (temperatuur, vocht, druk)
- NFC- en RFID-functionaliteit
- Track & trace-oplossingen
- Anti-counterfeiting
- Interactieve merkcommunicatie
Door de snelle ontwikkeling van AI en data-analyse groeit de behoefte aan realtime data uit de fysieke wereld explosief. Smart labels kunnen hierin een cruciale rol spelen. Ze vormen de schakel tussen fysiek product en digitale informatie.
Voor labelproducenten en verpakkingsdrukkers betekent dit een mogelijke verschuiving in het businessmodel: van drukwerkleverancier naar data-enabler.
Digitale productpaspoorten en textiel
Met het oog op aankomende Europese regelgeving rond het digitale productpaspoort (DPP) wordt printed electronics nog relevanter. Producten — waaronder textiel — zullen steeds vaker voorzien moeten worden van een digitale identiteit waarin informatie over herkomst, materialen en circulariteit wordt vastgelegd.
Hier liggen kansen voor slimme, geïntegreerde textiellabels die data opslaan of koppelen via NFC of andere technologieën. Denk aan toepassingen voor:
- Transparantie in de keten
- Duurzaamheidsrapportage
- Authenticiteitscontrole
- Klantinteractie
De traditionele care label kan daarmee evolueren tot een slim communicatiemiddel. Voor textieldrukkers binnen FESPA Nederland kan dit op termijn een interessante uitbreiding van het dienstenpakket betekenen.
Een blik vooruit
Wat LOPEC vooral duidelijk maakte, is dat printed electronics geen niche meer is. Het is een technologieplatform dat print, elektronica en data samenbrengt. De technische drempel is hoog, maar de kansen zijn dat ook.
Misschien staan we aan het begin van een nieuwe fase waarin drukwerk niet alleen communiceert, maar ook meet, verlicht, registreert en verbindt.
Mijn bezoek aan LOPEC voelde als een blik in de toekomst — en die toekomst is dichterbij dan we denken.
De vraag is niet wat printed electronics kan. De vraag is welke rol wij als FESPA-leden daarin willen spelen.
