NIEUWS

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws uit de print- en signindustrie.

Voor print- en signondernemers is concurrentie de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Vroeger wist je vaak precies met wie je concurreerde. Dat was het printbedrijf in dezelfde regio, het signbedrijf een paar dorpen verderop of de vaste leverancier die bij dezelfde klanten aan tafel zat. Je kende elkaar, zag elkaars werk en kwam elkaar tegen bij klanten, leveranciers of branchebijeenkomsten.

Die wereld bestaat nog steeds, maar is niet meer compleet. In een markt waar online zichtbaarheid, snelheid en prijsvergelijking steeds belangrijker worden, komt concurrentie inmiddels van alle kanten. Je concurrent kan een nationale online drukwerkspecialist zijn, een buitenlandse producent met lage kosten, een niche-webshop op Instagram die één productcategorie volledig beheerst of een platformbedrijf dat het bestelproces grotendeels heeft geautomatiseerd.

Dat maakt concurrentieanalyse voor print- en signbedrijven belangrijker dan ooit. Niet om krampachtig naar anderen te kijken of om prijzen één op één te kopiëren, maar om helder te krijgen waar je zelf staat. Wie bedien je? Waar ben je sterk in? Waar liggen kansen? En vooral: hoe voorkom je dat je alleen nog op prijs wordt vergeleken?

Wat is concurrentieanalyse?

Concurrentieanalyse is het gestructureerd onderzoeken van de bedrijven waarmee je concurreert. Daarbij kijk je naar hun sterke en zwakke punten, hun marktpositie en de manier waarop jouw bedrijf zich daartoe verhoudt.

In de basis geeft een goede concurrentieanalyse antwoord op drie vragen:

  • Tegen wie concurreren we?
  • Wat doen zij goed of juist minder goed?
  • Hoe moeten wij daarop reageren?

Voor print- en signbedrijven gaat het hierbij niet alleen om het vergelijken van prijzen. Sterker nog: wie concurrentieanalyse alleen gebruikt om zijn prijs aan te passen, mist de belangrijkste waarde. Een goede analyse helpt juist om betere keuzes te maken op het gebied van strategie, productontwikkeling, marketing, service, investeringen en positionering.

De concurrent van vandaag ziet er anders uit

Veel ondernemers kijken nog vooral naar bekende spelers in hun eigen regio. Dat is begrijpelijk, maar te beperkt. De klant oriënteert zich vandaag online. Die vergelijkt aanbieders via Google, vraagt offertes op bij webshops en verwacht snelheid, gemak en transparantie.

Daardoor kan een print- of signbedrijf ineens concurreren met partijen die totaal anders georganiseerd zijn. Denk aan online drukwerkplatforms met scherpe standaardprijzen, dropshippingbedrijven met lage overheadkosten, gespecialiseerde webshops in stickers, banners of textieldruk, of buitenlandse producenten met grote schaalvoordelen.

Deze bedrijven werken vaak met geautomatiseerde processen, grote marketingbudgetten en zeer efficiënte productie. Daar kun je als lokaal of regionaal bedrijf niet altijd op dezelfde manier tegenop concurreren. Maar dat betekent niet dat je kansloos bent. Het betekent wel dat je bewust moet kiezen waarin je anders en beter wilt zijn.

Breng je echte concurrenten in kaart

Een praktische eerste stap is het indelen van concurrenten in drie groepen.

De eerste groep bestaat uit directe concurrenten. Dit zijn bedrijven die vergelijkbare producten aanbieden aan dezelfde doelgroep. Bijvoorbeeld andere print- en signbedrijven die actief zijn in jouw regio of marktsegment.

De tweede groep bestaat uit indirecte concurrenten. Zij lossen hetzelfde klantprobleem op, maar op een andere manier. Denk aan digitale alternatieven voor drukwerk, online marketingtools, platforms voor zelfontwerp of aanbieders die communicatieproducten volledig digitaal invullen.

De derde groep bestaat uit aspiratie-concurrenten. Dit zijn bedrijven waar je naar kijkt omdat ze iets goed doen. Misschien zijn ze groter, verder geautomatiseerd, sterker in marketing of beter gepositioneerd in een niche. Je concurreert misschien niet direct met hen, maar ze kunnen wel dienen als benchmark.

Wees hierbij realistisch. Een kleinere regionale drukkerij kan op prijs meestal niet winnen van een groot internationaal online platform. Maar diezelfde drukkerij kan wel winnen op advies, betrouwbaarheid, flexibiliteit, kwaliteit, lokale betrokkenheid of specialistische kennis.

Gebruik structuur in plaats van onderbuikgevoel

Concurrentieanalyse werkt het beste wanneer je gestructureerd te werk gaat. Twee bekende methodes kunnen daarbij helpen.

De eerste is de SWOT-analyse. Daarmee breng je sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen in kaart. Niet alleen voor je eigen bedrijf, maar ook voor belangrijke concurrenten. Door deze analyses naast elkaar te leggen, zie je vaak waar jouw onderscheidende kracht zit.

De tweede methode is het model van Porter’s vijf krachten. Daarmee kijk je breder naar de marktdruk. Hoe sterk is de concurrentie? Hoeveel macht hebben leveranciers? Hoeveel macht hebben klanten? Hoe groot is de dreiging van nieuwe toetreders? En welke vervangende producten of diensten kunnen jouw aanbod onder druk zetten?

Voor print- en signbedrijven kan dit veel duidelijk maken. Denk aan stijgende papier- en materiaalprijzen, klanten die steeds makkelijker online vergelijken, buitenlandse productie, nieuwe webshops of digitale alternatieven voor fysieke communicatie.

Het doel is niet om een academisch rapport te schrijven. Het doel is om je eigen markt scherper te begrijpen.

Waar moet je op letten?

Bij het analyseren van concurrenten is het belangrijk om naar zichtbare en meetbare factoren te kijken. Niet naar geruchten of aannames.

Kijk bijvoorbeeld naar de prijsstructuur. Concurreert een bedrijf met lage standaardprijzen, met bundels, met abonnementsmodellen of juist met premiumkwaliteit?

Onderzoek ook het productassortiment. Is het breed of juist gespecialiseerd? Zijn er productgroepen waarin de concurrent sterk is? En zijn er juist hiaten waar jouw bedrijf kansen heeft?

Let daarnaast op de doelgroep. Richt de concurrent zich op consumenten, mkb-bedrijven, creatieve bureaus, retailers, evenementenorganisaties of grote ondernemingen?

Ook de merkpositionering zegt veel. Legt een concurrent de nadruk op snelheid, duurzaamheid, lage prijs, gemak, kwaliteit of persoonlijke service?

Minstens zo belangrijk is de online aanwezigheid. Hoe goed is de website? Hoe eenvoudig is het om een offerte aan te vragen of een bestelling te plaatsen? Is de concurrent goed vindbaar in Google? Wordt er actief geadverteerd? Is de klantreis logisch en gebruiksvriendelijk?

Tot slot zijn beoordelingen en klantreacties waardevol. Wat prijzen klanten? Waar klagen ze over? Trage communicatie, onduidelijke levertijden, wisselende kwaliteit of gebrek aan persoonlijk contact kunnen allemaal kansen zijn voor jouw eigen bedrijf.

AI maakt concurrentieanalyse toegankelijker

Concurrentieanalyse kost tijd, maar AI en digitale tools maken het proces veel eenvoudiger. Waar je vroeger handmatig websites moest vergelijken, reviews moest lezen en zoekresultaten moest doorspitten, kunnen AI-tools nu helpen om informatie sneller te verzamelen en patronen te herkennen.

SEO-platforms zoals Semrush kunnen bijvoorbeeld laten zien op welke zoekwoorden concurrenten goed gevonden worden en waar jouw website kansen laat liggen. AI-tools kunnen helpen bij het analyseren van klantreviews, het vergelijken van webteksten, het volgen van prijsontwikkelingen of het ontdekken van opkomende zoektermen.

Dat betekent niet dat AI de ondernemer vervangt. De kracht zit juist in de combinatie. AI kan informatie verzamelen en ordenen, maar jij moet bepalen wat relevant is voor jouw bedrijf. Jij kent je klanten, je productie, je marges en je markt.

Voor print- en signondernemers ligt hier een praktische kans. Gebruik AI niet alleen voor contentcreatie, maar vooral als onderzoeksassistent. Laat het trends samenvatten, concurrentiewebsites vergelijken, klantbehoeften clusteren of kansen in zoekgedrag zichtbaar maken. Zo houd je meer tijd over voor de strategische keuzes.

Van analyse naar actie

Een concurrentieanalyse heeft alleen waarde als je er iets mee doet. Te vaak verzamelen bedrijven informatie, maar blijft het daarbij. De belangrijkste vraag is steeds: wat betekent dit voor onze keuzes?

Een veelvoorkomende reactie op concurrentiedruk is het verlagen van prijzen. Dat lijkt logisch, maar is vaak gevaarlijk. Zeker wanneer je concurreert met grotere, goedkopere of sterker geautomatiseerde spelers, is een prijzenoorlog meestal niet vol te houden.

Gebruik de analyse daarom niet om goedkoper te worden, maar om duidelijker te worden. Waar voeg jij waarde toe?

Als concurrenten vooral snelheid beloven, kun jij misschien excelleren in kwaliteit, advies of foutloze uitvoering. Als zij een brede standaardcatalogus aanbieden, kun jij je onderscheiden met specialistische toepassingen of maatwerk. Als zij alles automatiseren, kun jij juist persoonlijke service, vakkennis en direct contact centraal stellen.

In veel gevallen blijkt uit een goede analyse dat de markt op sommige punten overvol is, maar op andere punten juist onderontwikkeld. Dáár liggen de kansen.

Kies voor waarde, niet voor prijs

Voor veel print- en signbedrijven is de grootste uitdaging niet dat ze geen goede producten maken. De uitdaging is dat klanten het verschil onvoldoende zien. Als het verschil niet duidelijk is, wordt prijs automatisch belangrijker.

Daarom moet concurrentieanalyse altijd leiden tot een scherpere positionering. Waarvoor moeten klanten bij jou zijn? Waarin ben je aantoonbaar beter? Voor welke doelgroep wil je onmisbaar worden?

Dat kan liggen in duurzaamheid, hoogwaardige afwerking, snelle lokale service, complexe signprojecten, interieurtoepassingen, vehicle wrapping, lichtreclame, textiel, verpakkingen of advies bij regelgeving. De exacte keuze verschilt per bedrijf. Maar het principe is hetzelfde: probeer niet voor iedereen alles te zijn.

Een sterke niche maakt het makkelijker om waarde te communiceren. Je wordt herkenbaarder, vindbaarder en relevanter voor een specifieke doelgroep.

Blijf monitoren, maar raak niet geobsedeerd

Concurrentieanalyse is geen eenmalige oefening. Markten veranderen voortdurend. Nieuwe spelers komen op, klanten verwachten meer gemak en technologie ontwikkelt zich snel. Daarom is het verstandig om je belangrijkste concurrenten periodiek te monitoren.

Voor de meeste print- en signbedrijven is een kwartaal- of halfjaarlijkse evaluatie voldoende. Kijk naar websites, prijzen, klantbeoordelingen, nieuwe producten, online campagnes en verschuivingen in zoekgedrag.

Maar voorkom dat je geobsedeerd raakt door concurrenten. Het doel is niet om alles te volgen wat een ander doet. Het doel is om alert te blijven en je eigen koers bewust te bepalen.

“Als je het niet kunt bewijzen, moet je het niet claimen.” Die uitspraak van Graeme Richardson-Locke, Head of Associations & Technical Lead bij FESPA, vat de nieuwe werkelijkheid voor de print- en signindustrie treffend samen. Duurzaamheid is allang geen marketinginstrument meer, maar een onderwerp dat steeds nadrukkelijker wordt vastgelegd in wet- en regelgeving. Voor ondernemers betekent dit dat niet de mooiste claim telt, maar de beste onderbouwing. 

Europese regelgeving verandert de spelregels

De Europese Green Deal vormt de basis voor een groot aantal nieuwe regels die bedrijven moeten helpen bij de overgang naar een klimaatneutrale economie. Denk aan de PPWR voor verpakkingen, de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), Digital Product Passports (DPP), CO₂-rapportages en strengere regels voor duurzaamheidsclaims. 

Een belangrijke ontwikkeling is de Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EmpCo). Deze richtlijn trad op 26 maart 2024 officieel in werking. Lidstaten moesten de regels uiterlijk 27 maart 2026 in hun nationale wetgeving opnemen. Vanaf 27 september 2026 moeten bedrijven daadwerkelijk aan de nieuwe eisen voldoen.

EmpCo richt zich op communicatie richting consumenten (B2C) en moet een einde maken aan greenwashing. Algemene termen zoals ‘groen’‘eco’‘milieuvriendelijk’ of ‘klimaatneutraal’ mogen niet langer zonder aantoonbare onderbouwing worden gebruikt. Ook niet-erkende duurzaamheidslabels en misleidende milieuclaims worden verboden.

Green Claims Directive voorlopig van tafel

Naast EmpCo werkte de Europese Commissie aan de Green Claims Directive. Deze richtlijn voor Business-2-Business communicatie zou nog een stap verder gaan. Waar EmpCo vooral misleidende claims verbiedt, zou de Green Claims Directive bedrijven verplichten om milieuclaims wetenschappelijk te onderbouwen én vooraf onafhankelijk te laten verifiëren.

Dat voorstel bleek echter zeer complex. In juni 2025 kondigde de Europese Commissie aan het voorstel te willen intrekken, waarna de triloogonderhandelingen werden stopgezet. Belangrijke discussiepunten waren de uitvoerbaarheid voor bedrijven, de administratieve lasten en de verplichte onafhankelijke verificatie van duurzaamheidsclaims. Hoewel de formele juridische status nog onderwerp van discussie is, ligt het voorstel momenteel stil. Daarmee vormt EmpCo voorlopig de belangrijkste Europese wetgeving tegen greenwashing. 

Van gevoel naar feiten

Voor veel print- en signbedrijven klinkt duurzaamheid nog altijd als iets groots en ingewikkelds. Toch begint het heel eenvoudig: met inzicht.

Hoeveel energie verbruikt uw bedrijf? Welke materialen gebruikt u? Waar ontstaat afval? Welke producten gaan lang mee en welke moeten snel worden vervangen? Pas wanneer deze gegevens worden gemeten, ontstaat een basis om te verbeteren. 

Meten maakt duurzaamheid tastbaar. Het helpt bedrijven om KPI’s vast te stellen, materiaalverlies te verminderen, slimmer in te kopen, efficiënter te produceren en energieverbruik terug te dringen. Tegelijkertijd ontstaat bewijs waarmee klanten kunnen zien dat duurzaamheidsinspanningen daadwerkelijk resultaat opleveren. 

Greenwashing voorkomen

Veel vormen van greenwashing ontstaan niet uit kwade wil, maar uit onduidelijke communicatie. Een product wordt bijvoorbeeld “eco” genoemd zonder uitleg waarom. Of een materiaal wordt “recyclebaar” genoemd terwijl daarvoor in de praktijk geen inzamelsysteem bestaat. Zulke claims kunnen consumenten misleiden en ondermijnen het vertrouwen in bedrijven die wél serieus met duurzaamheid bezig zijn. 

Daarom zullen print- en signbedrijven steeds concreter moeten communiceren. Niet langer:

  • “Wij printen duurzaam.”

Maar bijvoorbeeld:

  • “Voor deze toepassing gebruiken wij een materiaal met minimaal 50% gerecycled materiaal.”
  • “Voor deze opdracht kunnen wij een CO₂-berekening leveren.”
  • “Ons energieverbruik wordt jaarlijks gemonitord en gerapporteerd.”

Hoe concreter de claim, hoe geloofwaardiger deze wordt.

Duurzaamheid is altijd afhankelijk van de toepassing

Een veelgemaakte fout is om materialen als “goed” of “slecht” te bestempelen. In werkelijkheid bestaat dé duurzame keuze meestal niet.

Een PVC-banner die jarenlang buiten meegaat kan uiteindelijk een lagere milieubelasting hebben dan een alternatief dat meerdere keren vervangen moet worden. Andersom kan een biobased materiaal juist ideaal zijn voor kortdurende toepassingen. Niet het materiaal zelf bepaalt de duurzaamheid, maar de totale levenscyclus van het product. 

Daarmee verschuift ook de rol van de print- en signondernemer. Niet alleen leverancier van producten, maar steeds meer adviseur die klanten helpt de juiste materiaalkeuze te maken op basis van levensduur, toepassing, onderhoud, transport, hergebruik en recycling.

Van leverancier naar kennispartner

De print- en signindustrie heeft jarenlang geconcurreerd op prijs. Maar regelgeving zoals EmpCo laat zien dat kennis steeds belangrijker wordt.

Klanten zoeken niet alleen een banner, display of voertuigbelettering. Ze zoeken zekerheid dat hun communicatie klopt en dat duurzaamheidsclaims kunnen worden onderbouwd. Ondernemers die investeren in kennis van materialen, wetgeving, certificering en meetmethoden onderscheiden zich daardoor steeds sterker in de markt. 

De rol van FESPA

FESPA ondersteunt deze ontwikkeling actief. De internationale federatie behaalde inmiddels voor het derde achtereenvolgende jaar de ISO 20121-certificering voor duurzaam evenementenbeheer. Daarnaast publiceert FESPA praktische kennisdocumenten, zoals de gids “Understanding and Avoiding Greenwash”, waarmee ondernemers leren hoe zij duurzaamheidsclaims correct kunnen onderbouwen. 

Ook FESPA Nederland helpt ondernemers met praktische ondersteuning op onderwerpen als certificering, CO₂-berekeningen, PPWR, materiaalkeuze en duurzaam ondernemen.

Claim minder, bewijs meer

De boodschap voor de print- en signindustrie is duidelijk. Duurzaamheid draait niet langer om mooie woorden, maar om aantoonbare prestaties.

EmpCo maakt vanaf 27 september 2026 misleidende duurzaamheidsclaims richting consumenten verboden. Hoewel de Green Claims Directive voorlopig is stilgevallen, is de richting van Europa onmiskenbaar: bedrijven moeten hun milieuclaims kunnen onderbouwen.

Voor print- en signondernemers ligt daarin juist een kans. Wie processen meet, prestaties vastlegt en klanten met feiten kan adviseren, bouwt vertrouwen op en onderscheidt zich in een markt waarin geloofwaardigheid steeds belangrijker wordt.

De toekomst behoort niet toe aan bedrijven met de mooiste duurzaamheidsclaim, maar aan bedrijven die hun verhaal kunnen bewijzen.

Op verzoek van FESPA Nederland-leden hebben we ons verdiept in de Algemene Leveringsvoorwaarden die momenteel in omloop zijn voor Large Format Print- en Signbedrijven. De conclusie is duidelijk: er is in de afgelopen jaren veel ontwikkeld en veel voorwaarden zijn inhoudelijk goed opgebouwd. Tegelijkertijd zien we ook dat ze vaak nog behoorlijk generiek zijn opgesteld. Ze regelen de basis, maar sluiten niet altijd voldoende aan op de dagelijkse praktijk van print, sign, folie, wrapping, montage, lichtreclame en visuele communicatie.

Juist in onze branche is dat belangrijk. Een print- of signopdracht is zelden een standaardproduct dat simpelweg uit een doos komt. Het eindresultaat wordt beïnvloed door het aangeleverde bestand, het gekozen materiaal, de productietechniek, de ondergrond, de locatie, de weersomstandigheden, de planning en soms zelfs door de staat van een voertuig, gevel of glasplaat. Dat maakt het vak mooi, maar ook kwetsbaar als afspraken vooraf niet helder zijn vastgelegd.

In de praktijk lossen veel ondernemers dit nu op door bij elke offerte een lange reeks opmerkingen, uitzonderingen en voorbehouden op te nemen. Denk aan opmerkingen over kleurafwijkingen, bestandsspecificaties, levertijden, montageomstandigheden, bereikbaarheid van de locatie, meerwerk, weersinvloeden, vergunningen, aansprakelijkheid of garanties. Dat is begrijpelijk, maar het is ook foutgevoelig. Hoe meer je per offerte handmatig moet toevoegen, hoe groter de kans dat je iets vergeet. En juist dat ene vergeten punt kan later leiden tot discussie met de opdrachtgever.

Daarom is het logisch om te kijken naar leveringsvoorwaarden die veel beter aansluiten op de praktijk van Large Format Print en Sign. Niet als vervanging van een duidelijke offerte, maar als stevige basis daaronder. De offerte moet nog steeds beschrijven wat je levert: formaat, materiaal, afwerking, aantallen, planning, montage en prijs. Maar de algemene spelregels die steeds terugkomen, horen bij voorkeur in goed opgestelde leveringsvoorwaarden thuis.

Daarbij is één punt essentieel: Algemene Leveringsvoorwaarden moeten altijd bij de klant bekend zijn voordat hij een opdracht verstrekt. Lever ze daarom fysiek of digitaal mee met iedere offerte en maak duidelijk dat ze een integraal onderdeel vormen van de aanbieding. Alleen verwijzen naar voorwaarden is in de praktijk niet voldoende als de klant ze niet vooraf heeft kunnen inzien. Wie professioneel wil werken, zorgt dus dat de opdrachtgever vóór akkoord weet welke spelregels gelden.

Een goed voorbeeld is digitaal artwork. Veel discussies ontstaan doordat bestanden te laat, onvolledig of technisch onjuist worden aangeleverd. Denk aan ontbrekende lettertypen, lage resolutie, verkeerde kleurprofielen, ontbrekende snijlijnen of bestanden die niet geschikt zijn voor het gekozen productieproces. Als dit telkens apart in een offerte moet worden benoemd, is de kans groot dat het niet altijd volledig gebeurt. In branchespecifieke leveringsvoorwaarden kun je helder vastleggen waar de verantwoordelijkheid voor correcte aanlevering ligt en wat de gevolgen zijn als bestanden niet voldoen.

Hetzelfde geldt voor kleur. Klanten verwachten soms dat een kleur op een beeldscherm, een digitale proef of een eerder geleverd product exact gelijk is aan het uiteindelijke resultaat. In de praktijk weten vakmensen dat dit niet altijd mogelijk is. Materiaal, inkt, machine, productiemoment, lichtval en toepassing beïnvloeden het resultaat. Door hierover duidelijke voorwaarden op te nemen, voorkom je dat normale en technisch verklaarbare afwijkingen automatisch als fout worden gezien.

Ook montage en applicatie vragen om betere afspraken. Een folie op een vlak paneel is iets anders dan een wrap op een voertuig met reparatielak, naden, rondingen en verborgen gebreken. Gevelreclame op een schone, vlakke ondergrond is iets anders dan montage op een oude, vervuilde of poreuze gevel. De opdrachtgever speelt hierin een belangrijke rol, omdat hij informatie moet geven over locatie, ondergrond, bereikbaarheid, vergunningen en omstandigheden. Als deze zaken vooraf in de voorwaarden zijn geregeld, ontstaat minder ruimte voor misverstanden.

Voor lichtreclame en elektrotechnische installaties geldt dat eveneens. Wie verzorgt de elektrische aansluiting? Is er voldoende capaciteit aanwezig? Is de aansluiting voorbereid volgens de juiste normen? En wie is verantwoordelijk als de installatie niet goed kan worden aangesloten doordat de locatie niet gereed is? Dit zijn geen details, maar bepalende voorwaarden voor een veilige en correcte oplevering.

Het doel van betere leveringsvoorwaarden is niet om verantwoordelijkheid weg te schuiven. Het doel is juist om professioneel, transparant en voorspelbaar samen te werken. De opdrachtgever weet beter wat hij mag verwachten. De leverancier weet beter waar hij op kan terugvallen. En de offerte kan overzichtelijker blijven, omdat niet elke algemene afspraak steeds opnieuw hoeft te worden uitgeschreven.

Voor FESPA Nederland is dit een belangrijke stap in de verdere professionalisering van de sector. Goede leveringsvoorwaarden helpen ondernemers om risico’s beter te beheersen, discussies te voorkomen en duidelijker te communiceren met klanten. Ze maken zichtbaar dat print- en signwerk vakwerk is, waarbij kwaliteit niet alleen wordt bepaald door de productie zelf, maar ook door heldere afspraken vooraf.

Daarom werken we aan een set Algemene Leveringsvoorwaarden die beter aansluit op de werkelijkheid van onze branche. Praktisch, herkenbaar en toepasbaar voor leden die dagelijks te maken hebben met maatwerk, technische specificaties, montage, deadlines en klantverwachtingen. Want goede afspraken zijn geen administratieve last. Ze zijn een belangrijk onderdeel van professioneel ondernemerschap.

We gaan deze nieuw ontwikkelde leveringsvoorwaarden in augustus gratis beschikbaar stellen voor onze FESPA Nederland leden.

Waarom wordt vooruitkijken steeds belangrijker.

Voor veel signmakers begint de werkdag niet met grote woorden als leveringsketen, geopolitiek, Europese wetgeving of duurzaamheidstransitie. De dag begint meestal gewoon met de praktijk. Een klant belt met een spoedklus. Een ontwerp moet worden gecontroleerd. Een offerte moet vandaag nog de deur uit. Er moet folie besteld worden, plaatmateriaal worden gezaagd, een print worden gelamineerd en een montageploeg moet op tijd bij de klant staan.

Dat is de werkelijkheid van veel signbedrijven. Orders binnenhalen, ontwerpen vertalen naar tastbare producten, produceren, leveren en monteren. De agenda zit vol, de marges staan onder druk en de klant verwacht snelheid, kwaliteit en flexibiliteit. Toch wordt achter die dagelijkse praktijk een ontwikkeling steeds belangrijker: de leveringsketen.

Want achter ieder bord, iedere autobelettering, iedere gevelreclame, ieder spandoek en iedere interieurprint zit een keten van leveranciers, producenten, grondstoffen, transporteurs, software, machines en kennis. Zolang alles goed loopt, merk je daar als ondernemer weinig van. De folie komt op tijd binnen, de printer draait, de inkt is beschikbaar en de leverancier levert de volgende dag. Maar zodra er iets hapert, wordt duidelijk hoe afhankelijk je bent van die keten.

Een rol folie die tijdelijk niet leverbaar is, een bepaald plaatmateriaal dat plotseling duurder wordt, een machineonderdeel dat weken op zich laat wachten of een inktserie die uit het assortiment verdwijnt: het zijn situaties die direct invloed hebben op de planning en op de relatie met de klant. Voor een kleine signmaker kan één vertraagde levering al betekenen dat een montage moet worden verschoven of dat een klant teleurgesteld raakt.

De afgelopen jaren hebben laten zien dat leveringszekerheid niet vanzelfsprekend is. Tijdens de coronaperiode liepen levertijden op. Daarna kwamen stijgende energieprijzen, grondstoftekorten, hogere transportkosten en geopolitieke spanningen. Ontwikkelingen die ver weg lijken, kunnen ineens merkbaar worden in de werkplaats van een signbedrijf in Nederland.

Daar komt bij dat klanten andere vragen zijn gaan stellen. Waar vroeger vooral werd gekeken naar prijs, uitstraling en levertijd, komen nu steeds vaker vragen over duurzaamheid, materiaalkeuze, herkomst, recyclebaarheid en CO₂-uitstoot. Een opdrachtgever wil weten of er een milieuvriendelijker alternatief is. Een grotere klant vraagt om documentatie. Een aanbesteding stelt eisen aan materialen of certificeringen. Dan is het niet meer voldoende om alleen te weten hoe je een product maakt. Je moet ook kunnen uitleggen wat je gebruikt, waarom je dat gebruikt en welke impact dat heeft.

Daarmee verandert de rol van de signmaker. Je bent niet alleen uitvoerder, maar steeds vaker ook adviseur. Je helpt de klant bij het maken van keuzes. Kies je voor goedkoop en tijdelijk, of voor duurzaam en langer inzetbaar? Kies je voor PVC, textiel, aluminium, karton, hout of een ander materiaal? Is het product bedoeld voor één evenement of voor jarenlang buitengebruik? Kan het na gebruik worden hergebruikt of gerecycled?

Om die rol goed te kunnen vervullen, heb je informatie nodig. En die informatie komt in eerste instantie vaak van leveranciers. Zij kennen hun materialen, machines en software. Zij weten welke producten geschikt zijn voor welke toepassing. Zij kunnen technische datasheets leveren, veiligheidsinformatiebladen beschikbaar stellen en adviseren over verwerking, levensduur en alternatieven.

Maar leveranciers kijken natuurlijk ook vanuit hun eigen aanbod. Daarom is het verstandig om als ondernemer je kennis breder op te bouwen. Niet om overal specialist in te worden, maar wel om betere vragen te kunnen stellen en bewuster keuzes te maken.

Vakbladen spelen daarin een belangrijke rol. Ze helpen ondernemers om op de hoogte te blijven van marktontwikkelingen, nieuwe technieken, innovaties en praktijkvoorbeelden. Een artikel over nieuwe materialen, automatisering, AI, duurzaamheid of wetgeving kan net dat inzicht geven waardoor je anders naar je eigen bedrijf kijkt.

Ook vakbeurzen zijn belangrijk. Op een beurs zie je in korte tijd wat er in de markt gebeurt. Je kunt machines vergelijken, materialen voelen, toepassingen bekijken en met leveranciers in gesprek gaan. Voor een kleine signmaker is dat waardevol, omdat je even uit de dagelijkse drukte stapt en ziet waar de sector naartoe beweegt. Vaak ontstaan juist daar ideeën voor nieuwe diensten, slimmere processen of betere materiaalkeuzes.

Daarnaast worden branche- en kennisorganisaties steeds belangrijker. Organisaties zoals FESPA Nederland brengen ondernemers, leveranciers, experts en onderwijs bij elkaar. Dat is waardevol, juist omdat niet iedere ondernemer tijd heeft om zelf alle ontwikkelingen te volgen. Via bijeenkomsten, FOCUS-groepen, webinars, bedrijfsbezoeken en evenementen worden ondernemers bijgepraat over onderwerpen die direct of indirect invloed hebben op hun bedrijf.

Denk aan AI, automatisering, duurzaamheid, certificering, wet- en regelgeving, nieuwe materialen, personeel, opleidingen en marktontwikkelingen. Het zijn onderwerpen die misschien niet altijd bovenaan de actielijst staan, maar die wel bepalen hoe toekomstbestendig een bedrijf is.

Voor kleinere signmakers is zo’n netwerk extra belangrijk. In de dagelijkse praktijk ben je vaak vooral bezig met klanten en productie. Er is weinig tijd om wetgeving te lezen, marktrapporten te analyseren of internationale ontwikkelingen te volgen. Dan helpt het als er een brancheorganisatie is die onderwerpen vertaalt naar de praktijk van de signmaker.

Wat betekent nieuwe verpakkingswetgeving voor jouw verzendingen? Welke vragen kunnen klanten gaan stellen over CO₂? Wat kun je met certificering? Hoe kun je AI praktisch inzetten zonder dat het ingewikkeld wordt? Welke materialen zijn in opkomst? Hoe gaan collega-bedrijven om met personeelstekorten of automatisering?

Juist die vertaling naar de praktijk maakt kennis waardevol. Een ondernemer heeft geen behoefte aan abstracte theorie, maar aan inzichten die helpen bij betere keuzes. Moet ik mijn voorraad anders organiseren? Moet ik met meerdere leveranciers werken? Moet ik mijn klanten actiever adviseren over materiaalkeuze? Moet ik mijn processen beter vastleggen? Moet ik investeren in software, opleiding of certificering?

En toch zit hier nog een belangrijke twist die veel ondernemers over het hoofd zien. Veel signmakers – en ondernemers in het algemeen – realiseren zich niet dat ze onderdeel zijn van een groter ecosysteem. Ze zien hun eigen bedrijf, hun klanten en hun leveranciers, maar niet altijd het geheel waarin alles met elkaar verbonden is. Daardoor blijven ze vaak in hun eigen ondernemersbubbel zitten, gefocust op de dagelijkse operatie.

Juist daarom kan iets ogenschijnlijk simpels als een vakantie verrassend waardevol zijn. Even afstand nemen van de werkvloer, uit de dagelijkse drukte stappen en letterlijk uit je omgeving zijn, zorgt ervoor dat je anders gaat kijken. Je ziet je bedrijf niet meer alleen als een reeks opdrachten die afgewerkt moeten worden, maar als onderdeel van een groter geheel. Je krijgt ruimte om na te denken: wat vind ik eigenlijk echt belangrijk? Waar wil ik met mijn bedrijf naartoe? En hoe kan ik het slimmer, efficiënter of misschien zelfs beter aanpakken als ik terugkom?

Die afstand helpt om patronen te doorbreken. Ineens zie je dat je misschien te afhankelijk bent van één leverancier. Of dat je processen onnodig complex zijn. Of dat je kansen laat liggen omdat je te weinig tijd neemt om vooruit te kijken. Het zijn inzichten die je zelden krijgt midden in de hectiek van alledag.

De leveringsketen gaat dus niet alleen over producten die van A naar B gaan. Het gaat ook over informatie, kennis, samenwerking én bewustwording. Een sterke keten bestaat uit betrouwbare leveranciers, goede documentatie, actuele kennis, duidelijke communicatie en een netwerk van partijen die elkaar verder helpen. Maar het begint ook bij de ondernemer die af en toe afstand neemt om het grotere plaatje te zien.

Voor de signmaker betekent dit niet dat alles morgen anders moet. Het betekent wel dat vooruitkijken belangrijker wordt. Wie alleen bezig is met de order van vandaag, loopt het risico verrast te worden door de eisen van morgen. Wie af en toe bewust tijd maakt om kennis op te halen én om afstand te nemen, staat sterker.

Dat kan al eenvoudig beginnen. Vraag je leverancier om betere productinformatie. Bezoek een vakbeurs. Lees vakmedia. Sluit aan bij een bijeenkomst. Praat met collega-ondernemers. Gebruik een brancheorganisatie als kennisbron. Kijk kritisch naar je meest gebruikte materialen en leveranciers. Onderzoek welke alternatieven beschikbaar zijn. Bespreek met klanten niet alleen de prijs, maar ook de toepassing, levensduur en impact van een product. En gun jezelf af en toe de ruimte om uit je dagelijkse ritme te stappen en opnieuw te kijken naar je bedrijf.

Voor veel signmakers zal de kern van het werk hetzelfde blijven: mooie visuele communicatie maken, op tijd leveren en zorgen dat de klant tevreden is. Maar de context verandert. Klanten worden kritischer. Wetgeving wordt complexer. Materialen veranderen. Leveringsketens worden kwetsbaarder. En duurzaamheid wordt steeds vaker onderdeel van de opdracht.

Daarom wordt kennis een steeds belangrijker onderdeel van ondernemerschap. Niet als extra last, maar als manier om sterker te staan. Een signmaker die weet wat er speelt, kan klanten beter adviseren, risico’s verkleinen en sneller inspelen op veranderingen.

De succesvolle signmaker van de toekomst is dus niet alleen een goede maker, maar ook een slimme schakel in een grotere keten. Een ondernemer die begrijpt dat leveranciers, vakbladen, vakbeurzen, collega’s en organisaties zoals FESPA Nederland samen helpen om de dagelijkse praktijk te verbinden met de ontwikkelingen van morgen.

En misschien nog wel belangrijker: een ondernemer die af en toe uit zijn eigen bubbel stapt, het grotere ecosysteem ziet en met frisse blik terugkomt om zijn bedrijf slimmer en bewuster te sturen.

Want uiteindelijk draait het niet om grote theorieën. Het draait om iets heel praktisch: zorgen dat je bedrijf kan blijven leveren, klanten goed kan blijven helpen en klaar is voor de toekomst.

De print- en signindustrie verandert sneller dan ooit. Nieuwe technologieën, veranderend klantgedrag, druk op marges, digitalisering, personeelstekorten en stijgende kosten hebben direct invloed op de manier waarop bedrijven ondernemen. Juist daarom is het belangrijk om goed zicht te houden op waar de markt naartoe beweegt. Niet op basis van gevoel, maar op basis van betrouwbare informatie uit de industrie zelf.

Daarom organiseert de FESPA-federatie de FESPA Print Census Survey: het enige internationale onderzoek dat volledig vanuit de print- en signindustrie zelf wordt uitgevoerd. Het doel is helder: waardevolle marktinformatie verzamelen en delen met ondernemers, zodat zij beter kunnen inspelen op ontwikkelingen, kansen en uitdagingen.

Voor print- en signbedrijven is deelname bijzonder waardevol. Door mee te doen draag je bij aan een actueel en internationaal beeld van onze sector. Wat speelt er bij bedrijven? Waar liggen de grootste uitdagingen? Welke toepassingen groeien? Hoe ontwikkelt e-commerce zich? Welke invloed heeft web-to-print op de markt? En hoe gaan bedrijven om met prijsdruk, winstgevendheid en het vinden van goed personeel?

De nieuwe editie van de Print Census richt zich op drie actuele thema’s die voor vrijwel elk print- en signbedrijf herkenbaar zijn. Het eerste thema is e-commerce en web-to-print. Steeds meer klanten verwachten gemak, snelheid en online bestelprocessen. Dat verandert niet alleen de manier waarop opdrachten binnenkomen, maar ook hoe bedrijven hun processen moeten organiseren.

Het tweede thema is arbeidskracht en vaardigheidskloven. Veel ondernemers merken dat het steeds lastiger wordt om goede vakmensen te vinden. Tegelijkertijd verandert het vak door automatisering, software, robotisering en nieuwe productietechnieken. De vraag is dus niet alleen hoeveel mensen er nodig zijn, maar ook welke kennis en vaardigheden de sector in de toekomst nodig heeft.

Het derde thema gaat over groeitoepassingen, prijsdruk en winstgevendheid. Waar liggen de kansen voor groei? Welke producten en diensten leveren nog voldoende marge op? En hoe gaan bedrijven om met stijgende kosten en klanten die scherp blijven inkopen? Dit zijn vragen die elke ondernemer bezighouden.

Het mooie is dat deelname maar een paar minuten kost. Toch is de waarde groot. Hoe meer bedrijven meedoen, hoe sterker en betrouwbaarder het beeld wordt. Daarmee helpt iedere deelnemer niet alleen zijn eigen bedrijf, maar ook de hele branche vooruit.

Bovendien ontvangt iedereen die de enquête invult een gratis exemplaar van de Executive Summary. Dat geldt voor iedereen: of je nu wel of geen FESPA-lid bent. Deze samenvatting bevat exclusieve benchmarkinformatie en inzichten die je kunt gebruiken om je eigen bedrijf te vergelijken met ontwikkelingen in de markt.

De FESPA Print Census is daarmee meer dan een enquête. Het is een kans om als sector zelf richting te geven aan de toekomst. Want als wij als print- en signondernemers willen weten waar de markt naartoe beweegt, moeten we ook bereid zijn onze ervaringen te delen.

Vul de enquête in, deel jouw inzichten en ontvang als dank de gratis Executive Summary. Jouw input helpt om de toekomst van onze industrie beter te begrijpen én sterker te maken.

Een succesvolle vakbeurs levert veel op. Inspiratie, nieuwe technologie, waardevolle contacten en vaak ook concrete investeringsbeslissingen. Maar binnen FESPA gebeurt er iets bijzonders met dat succes: een deel van het positieve resultaat uit internationale beurzen en events wordt opnieuw geïnvesteerd in de toekomst van de print- en signindustrie.

Dat principe past bij de oorsprong van FESPA. In 1962 werd het idee voor de FESPA-vakbeurzen geboren vanuit zeven Europese landenorganisaties. Nederland was daar vanaf het begin één van. Dankzij die gezamenlijke visie, meer dan zestig jaar geleden, heeft onze sector al decennialang een internationale vakbeurs die zich specifiek richt op de wereld van print, sign en visuele communicatie.

Die geschiedenis maakt FESPA bijzonder. Het is niet zomaar een beursorganisatie, maar een federatie die is ontstaan vanuit de industrie zelf. Vanuit landenorganisaties die zagen dat samenwerking over grenzen heen nodig was om kennis te delen, innovatie te stimuleren en ondernemers vooruit te helpen.

Vandaag zien we die gedachte nog steeds terug in het werk van het FESPA Projects Committee. Via dit committee worden projectvoorstellen van FESPA-landenorganisaties beoordeeld en ondersteund. Het gaat om initiatieven die bijdragen aan kennisdeling, educatie, innovatie, duurzaamheid, samenwerking en het versterken van de industrie.

Als lid van het FESPA Projects Committee mocht ik samen met internationale collega’s maar liefst 43 projectvoorstellen beoordelen. Dat is inspirerend, maar ook een verantwoordelijkheid. Want achter ieder voorstel zit een vereniging, een markt, een groep ondernemers of een nieuwe generatie vakmensen die onze industrie verder wil brengen.

Het principe is krachtig: het succes van de beursvloer vloeit terug naar de branche. In het rapport wordt het FESPA-herinvesteringsprogramma omschreven als een internationaal programma waarbij inkomsten uit FESPA-events worden ingezet om de wereldwijde speciality print community te helpen duurzaam en winstgevend te groeien. De middelen worden gericht op verbinden, inspireren en ondersteunen, met aandacht voor groei, marktinformatie, best practices en waardevolle netwerkmogelijkheden.

Sinds 2004 heeft dit programma wereldwijd al meer dan 500 projecten ondersteund, met meer dan €2 miljoen aan funding voor initiatieven die FESPA-landenorganisaties en hun leden versterken. Denk aan educatieve programma’s voor jongeren, technische workshops, duurzaamheidsprojecten, internationale kennisuitwisseling, branchepromotie en events die ondernemers helpen om vooruit te kijken.

Ook FESPA Nederland heeft ervaren wat deze ondersteuning kan betekenen. Projecten zoals de Promotievideo voor de industrie, de FOCUS-groepen voor kennisontwikkeling, ontwikkeling van markt specifieke leveringsvoorwaarden, Industrie Standaarden en het TREND Event zijn voorbeelden van initiatieven zijn mede mogelijk gemaakt door deze internationale samenwerking. Inmiddels groeien deze initiatieven verder dankzij de betrokkenheid van leden, partners en sponsors.

Dat is precies de kracht van FESPA. Meer dan zestig jaar geleden namen landenorganisaties, waaronder Nederland, het initiatief om samen een beursplatform voor onze industrie te bouwen. Vandaag zorgt datzelfde gedachtegoed ervoor dat het succes van die beurzen opnieuw wordt ingezet voor brancheontwikkeling.

We ontmoeten elkaar op de beursvloer, maar bouwen daarna samen verder aan de toekomst. Niet alleen praten over verandering, maar investeren in projecten die ondernemers helpen om sterker, innovatiever en toekomstbestendiger te worden.

Voor leden van FESPA Nederland betekent dit dat zij onderdeel zijn van een internationaal netwerk dat kennis, middelen en ideeën actief deelt. Lokale initiatieven krijgen internationale rugdekking. En internationale ontwikkelingen worden vertaald naar praktische waarde voor ondernemers in Nederland.

Van beursvloer naar brancheontwikkeling: dat is misschien wel een van de meest onderscheidende eigenschappen van FESPA. Succes wordt niet alleen gevierd, maar opnieuw ingezet. Voor leden. Voor jonge talenten. Voor innovatie. Voor duurzaamheid. En vooral: voor een sterke print- en signindustrie met toekomst.